Hemingvej je stvari ostavio u omiljenom baru i nikada se nije vratio: U kutijama pronađen jeziv zapis nastao 35 godina pre smrti
Dodajte Kurir u vaš Google izborErnest Hemingvejpažljivo je gradio sliku neustrašivog pisca, ratnog izveštača, lovca, ribolovca i čoveka koji je živeo podjednako burno kao junaci njegovih romana. Ipak, predmeti koje je 1939. godine ostavio u omiljenom baru na Floridi otkrili su mnogo složeniju i ranjiviju stranu autora „Starca i mora“.
Među rukopisima, pismima, fotografijama i ličnim stvarima pronađena je i beležnica u kojoj je Hemingvej, čak 35 godina pre nego što je sebi oduzeo život, razmišljao o smrti i načinima umiranja.
Dragocena građa danas čini „Kolekciju Ernesta Hemingveja Tobija i Beti Brus“, koju je Univerzitet Pen Stejt otkupio 2021, a naredne godine učinio dostupnom istraživačima i javnosti. Reč je o jednom od najznačajnijih otkrića materijala povezanog sa slavnim piscem u poslednjih šest decenija.
Četiri neobjavljene priče i više od 1.000 fotografija
Arhiva sadrži četiri neobjavljene kratke priče, nacrte rukopisa, beleške, privatnu prepisku, više od 1.000 fotografija i veliki broj ličnih predmeta. Materijal prati gotovo čitav Hemingvejev život – od detinjstva do smrti 1961. godine.
Jedan od posebno zanimljivih rukopisa jeste kratka priča bez naslova u kojoj je F. Skot Ficdžerald prikazan kao izmučeni bokser pod nadimkom Kid Fic. Iako iz ringa izlazi pretučen i unakažen, na kraju ipak odnosi pobedu.
Pronađena je i skica nikada napisanog romana „A New Slain Knight“, koji je Hemingvej zamišljao kao avanturistički roman o Americi. Njegov junak trebalo je da pobegne iz zatvora, opljačka banku i nastavi niz opasnih poduhvata.
Među papirima se nalazila i umrljana smeđa sveska sa prvom poznatom Hemingvejevom pričom. Napisao ju je sa samo deset godina, a govori o izmišljenom putovanju u Irsku. Otkriće tog rukopisa prvi put je predstavljeno javnosti 2017. godine.
Stvari ostavio u baru i nikada se nije vratio
Priča o tome kako je arhiva uopšte sačuvana gotovo je podjednako neobična kao njen sadržaj.
Nakon raspada drugog braka 1939. godine, Hemingvej je veliki broj stvari ostavio u skladištu bara „Sloppy Joe’s“ u Ki Vestu na Floridi. Bio je to jedan od njegovih omiljenih lokala, ali se pisac nikada nije vratio po kutije.
Tek posle njegove smrti pozvana je njegova četvrta supruga Meri Velš Hemingvej. Ona je pregledala materijal, zadržala ono što je želela, a ostatak prepustila dugogodišnjim prijateljima Otu „Tobiju“ Brusu i njegovoj supruzi Beti.
Rukopisi i predmeti decenijama su stajali nesređeni u kartonskim kutijama, plastičnim kontejnerima i metalnim sanducima za municiju. Uprkos uraganima, poplavama i vlažnoj klimi Floride, veliki deo građe uspeo je da preživi.
Kolekciju je kasnije nasledio sin Tobija i Beti, Bendžamin „Dink“ Brus. On je sa istoričarem Brusterom Čemberlinom i profesorkom Sandrom Spanijer počeo da popisuje sadržaj.
Posle godina rada, Spanijerova je uspela da arhivu dovede na Univerzitet Pen Stejt, koji ju je u oktobru 2021. otkupio za javnosti nepoznatu sumu. Univerzitet je saopštio da je kolekcija svojim značajem stala uz velike Hemingvejeve arhive u Predsedničkoj biblioteci Džona F. Kenedija u Bostonu i biblioteci Univerziteta Prinston. Univerzitet Pen Stejt
O smrti pisao mnogo pre samoubistva
Najpotresniji dokument pronađen u kolekciji potiče iz beležnice datirane 6. marta 1926. godine. Hemingvej je tada imao 26 godina i iza sebe traumatično iskustvo ranjavanja u Prvom svetskom ratu.
Na tri stranice razmišljao je o smrti i različitim načinima umiranja. Kao jednu od mogućnosti pominjao je nestanak sa broda tokom noći, ukoliko čovek već ne može da obezbedi da umre u snu.
Deo zapisa bio je poznat biografu Karlosu Bejkeru, koji ga je citirao u knjizi „Ernest Hemingvej: Životna priča“ iz 1969. godine. Sama beležnica, međutim, decenijama nije bila dostupna istraživačima, pa sada omogućava potpunije sagledavanje Hemingvejevog psihičkog stanja.
Pisac je sebi oduzeo život 2. jula 1961. u kući u Kečamu, u saveznoj državi Ajdaho. Imao je 61 godinu. Njegova porodica bila je opterećena depresijom i samoubistvima, dok savremeni istraživači ukazuju i na posledice ratnih trauma, brojnih povreda glave, alkoholizma i narušenog fizičkog zdravlja.
U kutijama pronađene uspomene iz detinjstva
Arhiva ne otkriva samo Hemingveja kao pisca, već i detalje iz njegovog privatnog života.
U kutiji koju je njegova majka označila rečima „Ernestovo blago iz detinjstva“ pronađeni su pramen njegove kose, kožne cipelice za bebu i glava omiljene igračke Dogi, sa kojom je spavao do šeste godine.
Sačuvana je i uniforma američkog Crvenog krsta iz Prvog svetskog rata, kao i telegram kojim je Tobi Brus pozvan da nosi kovčeg na Hemingvejevoj sahrani.
Među dokumentima se nalazi pismo iz 1945. godine u kojem pisac govori o sinu Džeku, zvanom Bambi, nakon njegovog oslobađanja iz nemačkog logora za ratne zarobljenike. Hemingvej opisuje teške rane koje je njegov sin zadobio i navodi da je mesecima preživljavao gotovo isključivo na supi.
Tu su i ribolovni dnevnik iz 1934. i 1935. godine, ulaznice za borbe bikova, čekovi, novinski isečci i prepiska sa članovima porodice, advokatima i prijateljima, među kojima su pisac Džon Dos Pasos i slikar Žoan Miro.
Hemingvej nije bio samo mačo muškarac iz legende
Novi materijali dopunjuju i menjaju sliku „Papa Hemingveja“, koja se u popularnoj kulturi najčešće svodi na alkohol, boks, lov, ratove, žene i borbe bikova.
Istraživači ne osporavaju da je Hemingvej negovao izrazito muževan javni imidž niti zanemaruju njegovu surovu narav, takmičarski duh, uvredljive stavove i burne odnose. Ipak, smatraju da je takva slika samo jedan deo njegove ličnosti.
Novija proučavanja njegovih rukopisa i privatne prepiske pokazuju da je u intimnim odnosima istraživao zamenu rodnih uloga i koristio ženska imena, uključujući Ketrin. Posebno su proučavani njegov odnos sa četvrtom suprugom Meri i roman „Rajski vrt“, objavljen posthumno 1986. godine.
Zbog toga savremeni istraživači upozoravaju da bi bilo pojednostavljeno Hemingveja posmatrati isključivo kao simbol mačizma ili, na osnovu današnjih pojmova, donositi konačne zaključke o njegovom identitetu. Ono što građa jasno pokazuje jeste da su njegov odnos prema polu, seksualnosti i sopstvenoj ličnosti bili složeniji od javnog mita koji ga prati. Cambridge University Press
Arhiva ruši jednodimenzionalnu sliku pisca
Karl Ebi, predsednik Fondacije i društva Ernesta Hemingveja, smatra da građa može da donese nove biografske i književne uvide u godinama koje dolaze.
Prema njegovim rečima, Hemingvejev naglašeni mačizam bio je stvaran, ali je predstavljao manje od polovine njegove ličnosti. Pisac je, kako ističe, bio mnogo zanimljiviji i složeniji nego što legenda sugeriše.
Sličan utisak ima i Sandra Spanijer, koja je učestvovala u sređivanju kolekcije. Za nju svaki predmet ima posebnu vrednost jer se dokumenti, rukopisi i lične stvari međusobno dopunjuju.
Video: David Albahari