"RAT U UKRAJINI MENJA NATO" General koji se bavi budućnošću Alijanse o dronovima i AI: Evolucija se više ne meri godinama već mesecima, ako ne čak i nedeljama!
Dodajte Kurir u vaš Google izbor- General Aurelio Kolagrande poručuje da rat u Ukrajini menja NATO i tera Alijansu da brže prilagođava operativne sposobnosti.
- Dronovi, veštačka inteligencija i novi modeli komandovanja postaju ključni, dok NATO traži i jeftinija, masovno proizvedena sredstva protiv dronova.
General Aurelio Kolagrande, zamenik vrhovnog komandanta Savezničke komande za transformaciju (ACT) NATO, izjavio je da "rat u Ukrajini menja" Severnoatlantski savez.
Vivijana Maca, dopisnica italijanskog lista Korijere dela sera iz Njujorka, razgovarala je sa Kolagrandeom u sedištu ACT u Norfolku u američkoj saveznoj državi Virdžinija.
ACT je jedna od dve strateške komande Alijanse, druga nosi Saveznička komanda za operacije, a obe imaju za cilj da osiguraju da se NATO prilagodi budućim scenarijima.
Intervju Kolagrandea prenosimo ovde u celini.
Da li je odbrambena industrija sposobna da se prilagodi konstantno promenljivim potrebama sa bojnog polja?
- Ono što učimo iz međunarodnih kriza jeste da su odbrambene inovacije na kakve smo navikli, poput razvoja sistema naoružanja koji su trajali godinama od trenutka kada su osmišljeni do trenutka kada su mogli da se primene na terenu, nešto što više ne možemo da priuštimo. Moramo da ubrzamo sposobnost Alijanse ne samo da primenjuje inovacije i tako shvati trendove i razvoj na terenu, već i da ih transformiše u sisteme naoružanja koji mogu da se iskoriste. To je i zato što u Ukrajini vidimo da se evolucija više ne meri godinama već mesecima, ako ne čak i nedeljama.
Kada kažete nedelje, da li mislite na evoluciju dronova?
- Dronovi su najočigledniji slučaj, ali ne i jedini, govori se i o modalitetima komandovanja i kontrole i primeni veštačke inteligencije: to su sve stvari koje učimo iz onoga što se dešava u Ukrajini, što nas primorava da budemo brži u transformaciji operativnih sposobnosti Alijanse. To je nešto što moramo da usavršimo; već smo mnogo toga uradili, ali nije dovoljno; moramo ranije u sve da uključimo odbrambenu industriju, posebno evropsku.
Da li evropska industrija ima poteškoća u vezi sa tim?
- To je pitanje koje pogađa zapadnu industriju u celini, koja nije bila opremljena da se nosi sa novim trendovima koji se pojavljuju na bojnom polju. U prošlosti se smatralo da će određene količine municije, na primer, trajati dugo; naprotiv, vidimo da je upotreba municije i sistema naoružanja mnogo brža nego u prošlosti, posebno u sukobima visokog intenziteta poput rusko-ukrajinskog.
Da li je sukob u Ukrajini promenio NATO?
„Recimo da ga menja, a važno je da učimo, kao što to činimo, iz svega što se dešava na ukrajinskom frontu. Ne zato što očekujemo da će sledeći sukob biti identičan, već zato što nam to daje mogućnost da predvidimo buduće trendove. U Poljskoj imamo centar koji sam nedavno posetio, Zajednički centar za analizu, obuku i obrazovanje, gde ukrajinski i NATO operateri rade zajedno na analizi i primeni naučenih lekcija gotovo svakodnevno na ukrajinskom bojnom polju, kako bi NATO ostao u toku sa trendovima.
A kakve lekcije su naučene iz rata u Iranu?
- Da sofisticirane pretnje mogu doći od mnogih različitih aktera i u različitim domenima: sajber sektor, veštačka inteligencija, svemir...
U SAD se beleži nestašica raketa-presretača nakon sukoba u Iranu. Kako se NATO nosi sa nedostatkom presretača proizvedenih u SAD?
- Moramo da promenimo naš pristup industriji, koja mora da postati strateški partner nacijama. Oružane snage nisu samo potrošači; potrebno nam je partnerstvo, sposobnost da budemo efikasniji i agilniji po pitanju nabavki.
Da li tražite jeftinija odbrambena rešenja za ratovanje dronovima?
- Naš pristup mora da bude pristup integrisane i slojevite odbrane: i dalje su nam potrebni sofisticirani presretači, tako da su rakete tipa Patriot, kao i avioni poput F-35 i Jurofajtera, još uvek nezamenljivi; ali, potrebni su nam i jeftini, masovno proizvedeni presretači koji se mogu koristiti protiv jeftinih dronova u znatno većim količinama nego u prošlosti. Mnoge evropske i američke kompanije ih sada razvijaju.
Da li radite sa veštačkom inteligencijom (AI)? Kako se odnosite prema mogućnostima i rizicima koje dolaze od nje?
- Verujem da je veštačka inteligencija najrevolucionarnija tehnologija koja se u poslednje vreme koristi u odbrambenom sektoru. To je realnost na koju moramo da računamo, vidimo veliki potencijal, vidimo upotrebu veštačke inteligencije kao neophodnu za poboljšanje sposobnosti komandanta da donosi odluke, ne kao zamenu za prosuđivanje već kao alat za donošenje najboljih odluka na najefikasniji, a pre svega, najbrži način: oni koji mogu bolje i brže da razumeju šta se dešava na bojnom polju moći će da nadmudre protivnika i da izbegnu da budu nadmudreni. Koristimo je u programu obuke kako bismo razumeli potrebe komandanta koji mora brzo da analizira beskonačnu količinu podataka.
Ali veštačka inteligencija može i da pogreši?
- Očigledno je da podaci moraju biti verodostojni. Podaci iz mnogih zemalja su dostupni, a postoji i ljudski nadzor: isključujemo mogućnost upotrebe veštačke inteligencije bez ljudskog nadzora.
(Kurir.rs/Il Corriere della Sera/Preveo i priredio: N. V.)
«Quello che stiamo imparando dalle crisi internazionali è che l’innovazione nel campo della difesa a cui eravamo abituati, ovvero sviluppare sistemi d’arma che impiegavano anni prima di poter essere usati sul terreno dal momento in cui venivano concepiti, è qualcosa che non ci possiamo più permettere. Dobbiamo velocizzare la capacità dell’Alleanza non soltanto di innovarsi e quindi di capire quali sono i trend e le evoluzioni sul campo, ma anche di trasformarli in sistemi d’arma che possono essere utilizzati. Anche perché stiamo vedendo in Ucraina che l’evoluzione non è più in termini di anni ma di mesi, se non addirittura a volte di settimane».
«È una questione che riguarda un po’ tutta l’industria occidentale, che non era attrezzata per far fronte ai nuovi trend che arrivano dal campo di battaglia. Si pensava in passato che certi quantitativi di munizioni, per esempio, sarebbero bastati per lungo tempo; invece vediamo che l’utilizzo che si fa delle munizioni e dei sistemi d’arma è molto più accelerato che in passato, soprattutto nei conflitti ad alta intensità come quello russo-ucraino».«Diciamo che la sta cambiando, ed è importante che impariamo, come stiamo facendo, tutto quello che succede sul fronte ucraino, non perché ci aspettiamo che il prossimo conflitto sia identico, ma ci dà la possibilità di prevedere trend futuri. In Polonia abbiamo un centro che ho visitato recentemente, «Joint Analysis Training & Education Center», dove operatori ucraini e della Nato lavorano insieme per analizzare e trasformare in attività le lezioni apprese quasi giornalmente sul campo di battaglia ucraino, in modo che la Nato rimanga al passo con i trend».