"ŽENE IZ ALBANIJE ZA BRAK, PRAVE ZA KUĆU, JAVITE SE" Državljani Crne Gore kupuju neveste iz Albanije? Policija tvrdi da ne zna za nezakonita posredovanja
Crnogorskoj policiji nije poznato da li je poslednjih nekoliko godina bilo nezakonitih posredovanja u sklapanju brakova između državljana Crne Gore i državljanki Albanije.
Prema podacima većine opština, brakova između crnogorskih i albanskih državljana u protekle dve godine bilo je 16, međutim, nije poznato i da li je tome prethodila prinuda ili eksploatacija.
"Vijestima" je nedavno dostavljen snimak ekrana s jedne od grupa na društvenoj mreži "Fejsbuk", a koji promoviše sklapanje brakova sa državljankama Albanije.
U grupi koja služi za kupovinu i razmenu raznih usluga i proizvoda - od automobila do poslovnih prostora za iznajmljivanje, kružio je oglas u kojem jedan od korisnika "nudi" Albanku za brak.
- Žene iz Albanije za brak. Prave za kuću. Možete se ovde javiti i sve se dogovaramo za upoznavanje - pisalo je u objavi.
Novinar "Vijesti" je, nakon što mu je dostavljen snimak ekrana, pokušao da pronađe objavu, ali je ona u međuvremenu nestala, kao i profil koji je objavio spornu fotografiju.
Iz Centra za ženska prava (CŽP) kazali su redakciji da javni oglasi kojima se žene nude kao roba "predstavljaju ozbiljan alarm za pravni poredak i ljudska prava".
- Iako je i u medijima bilo primera da se "kupovina" žena iz Albanije romantizuje, želim da naglasim da smo imali slučajeve teške eksploatacije i nasilja nad ovim ženama i da je u pitanju potencijalni oblik trgovine ljudima, prinudnih i ugovorenih brakova, koji su zabranjeni kako domaćim krivičnim zakonodavstvom, tako i međunarodnim obavezama koje je Crna Gora preuzela - rekla je Maja Raičević, izvršna direktorka te nevladine organizacije.
UP: Nije sve trgovina ljudima
Crnogorska Uprava policije je, u odgovorima koje je dostavila redakciji, konstatovala da njima u prethodnih pet godina nisu prijavljeni slučajevi posredovanja. Rekli su i da nemaju podatke da li je "bilo ko ostvario protivpravnu imovinsku korist po tom osnovu".
Kako su kazali, član 444 Krivičnog zakonika Crne Gore trgovinu ljudima ceni "isključivo na osnovu konkretnih činjenica i okolnosti svakog pojedinog slučaja".
- To podrazumeva postojanje elemenata kao što su prinuda, pretnja, obmana, zloupotreba položaja ili teškog stanja, kao i postojanje namere eksploatacije. Samo sklapanje braka, bez navedenih elemenata i bez postojanja eksploatacije, ne može se automatski smatrati trgovinom ljudima. Ukoliko u budućnosti dobijemo konkretne prijave ili saznanja koja ukazuju na moguće nezakonite radnje u ovoj oblasti, ista će, u saradnji sa nadležnim tužilaštvom, biti detaljno proverena i procesuirana u skladu sa zakonom - poručili su.
Žene nisu objekti
Izvršna direktorka Centra za ženska prava Maja Raičević naglašava da "javni oglasi kojima se žene, mahom iz Albanije, nude kao roba predstavlja ozbiljan alarm za zaštitu žena od nasilja i eksploatacije".
- Prema Krivičnom zakoniku Crne Gore, krivična dela trgovine ljudima, vrbovanja radi eksploatacije, kao i omogućavanja ili posredovanja u prinudnim odnosima, uključuju i situacije u kojima se brak koristi kao sredstvo za kontrolu, eksploataciju ili lišavanje slobode žene. I Istanbulska konvencija, koju je Crna Gora ratifikovala, izričito obavezuje državu da sprečava i sankcioniše prisilne brakove, kao i sve oblike nasilja nad ženama koji proizlaze iz neravnopravnih odnosa moći - kazala je.
Podsetila je da konvencija jasno prepoznaje da brak "može biti instrument nasilja, kontrole i eksploatacije".
- Naročito kada postoji ekonomska, jezička ili migraciona zavisnost jedne strane. Žene nisu objekti nego nosioci prava i nedopustivo je da se ovakve pojave tolerišu. Državni organi, prvenstveno policija i tužilaštvo, imaju obavezu da reaguju, ispitaju pozadinu ovakvih oglasa i procesuiraju sve koji su uključeni u nezakonite aktivnosti.
Najviše brakova zaključeno u Ulcinju
Prema podacima 15 opština, u protekle dve godine sklopljeno je 16 brakova između državljana Crne Gore i državljanki Albanije.
"Vijesti" su poslale pitanja svim opštinama u Crnoj Gori, ali iz deset odgovor nije stigao.
Najviše brakova sa državljanima Albanije, prema podacima koje su "Vijestima" dostavili iz opština, sklopljeno je u opštini Ulcinj - devet.
- U 2024. su skopljena dva braka crnogorskih državljana sa državljankama Albanije. Jedan brak između crnogorske državljanke sa državljaninom iz Albanije. Prošle su skopljena tri braka crnogorskih državljana sa državljankama iz Albanije, kao i tri braka između crnogorskih državljanki sa muškim državljanima iz Albanije - odgovorili su.
Iz opština Kolašin, Žabljak, Rožaje i Andrijevica rekli su da tokom 2024. i 2025. nije bilo sklopljenih brakova sa albanskim državljanima.
Prema dostupnim podacima, brakovi sa albanskim državljanima nisu sklopljeni ni u Plavu, Plužinama, Beranama, Herceg Novom i Cetinju.
Ni u Danilovgradu, u protekle dve godine, nije bilo brakova između crnogorskih i albanskih državljana, ali je, ističu, primetan "trend rasta" brakova sa strancima.
- U 2024. godini, u okviru Matične službe opštine Danilovgrad, zaključeno je, pored ostalog, osam brakova sa stranim državljaninom/državljankom. Trend rasta sklapanja braka sa inostranim državljanima se nastavio i u minuloj godini. Tako je u lani zaključeno 11 brakova sa stranim državljaninom/državljankom. Međutim, sklopljenih brakova sa albanskim državljaninom/državljankom, na teritoriji naše opštine, u protekle dve godine, nije bilo - kazali su.
Prema podacima koje je podgorički Sekretarijat za lokalnu samoupravu i saradnju sa civilnim društvom dostavio, u glavnom gradu lani nije bilo sklopljenih brakova sa državljanima Albanije.
- Dok su 2024. godine sklopljena dva braka. Prvi je sklopljen u junu između crnogorskog državljanina i državljanke Albanije. Drugi u julu mesecu između državljanina Albanije i državljanke Albanije. U Nikšiću lani nisu sklopljeni novi brakovi između crnogorskih i albanskih državljana, dok je u novembru 2024. godine bila jedna takva zajednica.
"Vijestima" su iz barske matične službe kazali da je u maju 2024. godine sklopljen jedan brak između državljanke Albanije i crnogorskog državljanina:
- S tim što ova državljanka Albanije ima boravak u Crnoj Gori od 1995. godine. U ostalim matičnim kancelarijama nije bilo sklopljenih brakova u navedenom periodu.
U tivatskoj opštini sklopljen je jedan takav brak, a u Zeti dva - jedan pre dve, a drugi prošle godine.
Prevarene mladoženje
"Vijesti" su 2017. godine pisale o više muškaraca sa severa Crne Gore koji tvrde da su prevareni. Navodi se i primer čoveka iz rožajskog sela koji je platio 2.500 evra za devojku iz okoline Skadra, ali nevestu nikad nije video.
Govori se o više oštećenih muškaraca sa severa Crne Gore koji su ušli u "proceduru" preko posrednika, ali su ostali i bez novca i bez obećane mlade iz Albanije. Čovek iz okoline Andrijevice tvrdi da je dao 10.000 evra, ali da se još nije oženio.
- Izvarali su me ljudi. Najmanje osam puta sam putovao do Albanije. Sada mi se čini da je to uhodani lanac prevare u kojem učestvuju i naši ljudi i Albanci. Zarađuju na tuđoj nevolji, bog ih kaznio - rekao je ovaj Andrijevčanin.
(Kurir.rs/Vijesti.me)