RAT NA ULICAMA MEKSIČKIH GRADOVA SE NASTAVLJA: Kakva budućnost čeka moćni narko-kartel Halisko i zašto su reagovali nasilno? (FOTO/VIDEO)
Meksikomse proširilo nasilje nakon što je u vojnom okršaju ubijen vođa moćnog kartela Halisko(CJNG), za čiju je glavu bila raspisana nagrada od 15 miliona američkih dolara.
Vest o smrti 59-godišnjeg Nemesija "El Menča" Oseguere podstakla je članove kartela širom zemlje na blokade puteva, paljenje vozila i poslovnih objekata, što je uplašene stanovnike nateralo da potraže sklonište.
Šta je CJNG?
Oseguera je jedan od osnivača Kartela nove generacije Halisko (CJNG), koji je formiran 2009. godine i prerastao u jedan od najnasilnijih narkokartela u Meksiku, pretekavši Kartel Sinaloa.
Američki Stejt department navodi da kartel ima "najveći kapacitet za trgovinu kokainom, heroinom i metamfetaminom u Meksiku", a poslednjih godina počeo je da doprema i fentanil u Sjedinjene Američke Države.
- To je svakako jedna od najmoćnijih organizacija u Meksiku u smislu vojnog kapaciteta, sposobnosti regrutovanja i naoružanja - rekao je za AFP David Mora, stručnjak iz Međunarodne krizne grupe.
Pored trgovine drogom, operacije CJNG-a proširile su se i na druge kriminalne aktivnosti poput iznude, krađe goriva i trgovine ljudima, prema navodima američke Uprave za suzbijanje droga (DEA).
CJNG karakteriše "stalna spremnost na suprotstavljanje meksičkoj vladi". Demonstrirajući svoju moć, kartel često objavljuje snimke svojih članova koji prikazuju oružje i oklopna vozila.
Optužbe i napadi povezani s kartelom
Kartel je 2020. godine optužen za pokušaj atentata na meksičkog sekretara za javnu bezbednost Omara Garsiju Harfuča, koji je tada bio šef policije u glavnom gradu. Prošle godine optuženi su i za ubistvo gradonačelnika Uruapana Karlosa Manza, poznatog borca protiv organizovanog kriminala u Meksiku.
Manzova smrt podstakla je dvodnevne proteste mladih u novembru, tokom kojih su demonstranti palili javne zgrade i sukobili se s policijom, pri čemu je povređeno više od stotinu ljudi.
Zašto je kartel reagovao tako nasilno?
Reakcija nakon Oseguereove smrti odražava dalekosežnu moć kartela u Meksiku, smatraju stručnjaci. Nasilje je zahvatilo turistički grad Puerto Valjarta, saveznu državu Mičoakan u blizini glavnog grada, zatim države Puebla i Gvanahuato u centralnom Meksiku, Sinaloa na severozapadu, kao i Gverero na jugu.
- Ono što smo danas videli samo je demonstracija mesta na kojima kartel deluje i gde može da proširi nasilje - rekao je Mora.
Bezbednosni analitičar Herardo Rodrigez izjavio je za AFP da su vlasti predvidele reakciju, ali nisu očekivale toliki "nacionalni domet".
Oseguera je ranjen u sukobu s vojnicima u gradu Tapalpa, u saveznoj državi Halisko, a preminuo je tokom vazdušnog transporta ka Meksiko Sitiju, prema vojnom saopštenju.
- U operativno-taktičkom smislu, to je veoma uspešna operacija vlade - rekao je Rodrigez.
Kakva je budućnost kartela?
Oseguera je jedan od najvećih meksičkih narko-bosova koji je eliminisan nakon hapšenja osnivača Kartela Sinaloa, Hoakina "El Čapa" Guzmana i Ismaela Zambade. Obojica trenutno služe zatvorske kazne u Sjedinjenim Američkim Državama.
U međuvremenu, Ruben "El Menčito" Oseguera Gonzales, 35-godišnji Oseguerin sin, u septembru je proglašen krivim pred saveznim sudom u Vašingtonu po više tačaka optužnice za trgovinu drogom i posedovanje vatrenog oružja.
Mora smatra da se "u nedostatku direktnog naslednika stvara vakuum moći koji otvara vrata nasilnim pregrupisavanjima unutar organizacije".
Stručnjaci podsećaju da je upravo slabljenje Kartela Sinaloa omogućilo uspon CJNG-a.
Sjedinjene Američke Države označile su CJNG kao terorističku organizaciju.