Šta je "krvava kiša" i koliko je opasna? Nebo postaje crveno, a kiša izgleda kao krv - evo šta se krije iza misterioznog fenomena koji plaši ljude
Pojava tzv. "krvave kiše", o kojoj su poslednjih dana govorili meteorolozi, ponovo je otvorila prostor i za tumačenja koja izlaze iz okvira nauke.
Dok stručnjaci ukazuju na dobro poznat atmosferski fenomen, na društvenim mrežama šire se tvrdnje da padavine dolaze iz ratom zahvaćenog područja i da mogu sadržati opasne materije. Šta je od toga tačno?
Prirodna pojava poznata decenijama
"Krvava kiša" nije nova niti retka pojava. Nastaje kada snažni vetrovi podignu velike količine pustinjskog peska i prašine – najčešće iz Sahare, ali i sa Bliskog istoka – i prenesu ih na hiljade kilometara. Te čestice ulaze u oblake, a zatim ih padavine "ispiraju" iz atmosfere.
Zbog prisustva oksida gvožđa u prašini, kiša može poprimiti crvenkastu ili narandžastu boju, ostavljajući tragove na automobilima, prozorima i drugim površinama. Upravo taj vizuelni efekat doveo je do naziva "krvava kiša".
Meteorolozi ističu da je u aktuelnom slučaju reč o transportu pustinjskog aerosola, koji se redovno prati satelitski i koji je već više puta zabeležen nad Evropom.
Navodi o Iranu i opasnim česticama
Paralelno sa zvaničnim objašnjenjima, na društvenim mrežama pojavile su se tvrdnje da padavine dolaze iz pravca Irana, kao i spekulacije da bi mogle sadržati štetne materije, uključujući i osiromašeni uranijum.
Stručnjaci, međutim, upozoravaju da za takve tvrdnje nema dokaza.
Transport čestica iz atmosfere jeste moguć na velikim udaljenostima, ali bi za prenos radioaktivnih ili toksičnih materija u koncentracijama opasnim po zdravlje bili potrebni potpuno drugačiji uslovi i događaji – koji bi istovremeno bili detektovani kroz međunarodne sisteme monitoringa.
Institucije koje prate kvalitet vazduha i radijaciju, kako u Evropi tako i globalno, nisu izdale upozorenja koja bi ukazivala na takav rizik.
Da li "krvava kiša" može izazvati simptome
Građani su prijavljivali peckanje očiju, kašalj i osećaj nelagodnosti, što dodatno podgreva zabrinutost. Ipak, takve reakcije mogu biti povezane sa povećanom koncentracijom čestica prašine u vazduhu, što je poznat efekat tokom epizoda saharskog peska.
Sitne čestice mogu: iritirati disajne puteve, izazvati suzenje očiju i pogoršati stanje kod osoba sa astmom ili alergijama. Zbog toga se osetljivim grupama savetuje oprez, ali ne i panika.
Koliko je opasna
U većini slučajeva – nije opasna. "Krvava kiša" je pre svega vizuelno upečatljiv fenomen koji može biti neprijatan zbog prljavštine koju ostavlja, ali ne predstavlja ozbiljnu pretnju po zdravlje stanovništva.
Najveći "problem" koji donosi je praktične prirode – sloj fine prašine na vozilima i površinama, kao i kratkotrajno pogoršanje kvaliteta vazduha.
Dok meteorolozi govore o prirodnom fenomenu transporta pustinjskog peska, teorije o opasnim materijama i posledicama rata za sada ostaju bez naučne potvrde. "Krvava kiša" jeste neobična i često uznemirujuća pojava, ali u aktuelnim okolnostima nema pokazatelja da predstavlja zdravstveni rizik izvan uobičajenih efekata prašine u vazduhu.
U takvim situacijama, poručuju stručnjaci, najvažnije je osloniti se na proverene informacije – i razlikovati nauku od spekulacija.