OVDE JE UPALJENA ISKRA SLOBODE Obeležena 85. godišnjica prvog oružanog otpora u Srbiji
LOZNICA - Osamdesetpeta godišnjica prvog zabeleženog otpora nemačkom okupatoru na našim prostorima u Drugom svetskom ratu, obeležena je danas u centru lozničkog sela Donji Dobrić, kod prostorija Mesne zajednice, gde je 2024. godine postavljena spomen-ploče kao podsetnik na taj događaj. Kod Dobrića je 21. aprila 1941. grupa vojnika, već poražene vojske Kraljevine Jugoslavije, samo četiri dana posle potpisane kapitulacije, napravila zasedu u koju je upalo desetak nemačkih vojnika i tada je ubijen jedan potporučnik, a teško ranjeni jedan potporučnik i narednik.
Obeležavamo jedan veoma značajan datum, ne samo iz istorije našeg kraja nego iz slavne istorije čitave naše države, rekao je Marko Jovanović, član Gradskog veća, podsećajući na prvi pucanj u fašističkog okupatora.
- Uspeli smo da otrgnemo od zaborava datum koji predstavlja prvi organizovani čin otpora protiv nemačkog okupatora. Pre 85 godina pukla je prva puška otpora protiv nemačkog Vermahta i nije čudno što se to desilo upravo ovde, ako uzmemo u obzir čitavu istoriju lozničkog kraja. Srpski narod je pokazao da se neće miriti sa okupacijom i tog 21. aprila upaljena je iskra slobode. Ovaj važan istorijski datum zajedno treba da čuvamo od zaborava, i siguran sam da ćemo se mnogo godina i dalje okupljati u još većem broju i budućim generacijama prenositi kako se srpski narod ovog kraja kroz vekove borio za slobodu i koliko je žrtava za nju dao – rekao je Jovanović dok je o detaljima ovog događaja govorio Stefan Pavlović, kustos istoričar Muzeja Jadra.
U znak odmazde zbog napada jedinica nemačke 60. pešadijske divizije spalila je tada Donji Dobrić, pobijena je stoka, a nemačka artiljerija je sat vremena tukla ogranke obližnje Vidojevice. Zarobljeno je 70 talaca koji su trebali da budu pobijeni ukoliko se ovakvo delo ponovi. Komandant Mesne komande Loznice oberlajtnanta Tin, objavio je dva dana kasnije proglas i taj dokument nalazi se u Muzeju Jadra. Proglasom je stanovništvu Loznice stavljeno na znanje da će ''ako se ispali ma jedan metak na jednog nemačkog vojnika ili se pokuša to učiniti'' odmah na trgu biti ubijeno 50 muškaraca, a ''ceo grad pretvoren u pepeo''. Civilima se tada preti odmazdom zbog nemačkih žrtava skoro pola godine pre nego što je glavnokomandujući okupacionih snaga u Srbiji, nemački general Franc Beme, izdao naredbu da će za jednog poginulog nemačkog vojnika biti streljano sto zarobljenika, ili talaca, a 50 za ranjenog. Obeležavanje 21. aprila počelo je redovno od pre šest godina u Donjem Dobriću polaganjem venca na mestu gde je pružen prvi oružani otpor nemačkom okupatoru, a od pre dve godine je uvršten u kalendar značajnih datuma za Loznicu. O ovom događaju nije se mnogo govorilo decenijama iako je o njemu još pre tridesetak godina pisano u knjizi ''Jadar u prošlosti''.
Inače, Loznica je samo četiri meseca posle pucnjeva u Donjem Dobriću, zahvaljujući ustanicima potpukovnika Veselina Misite, 31. avgusta, postala prvo veće oslobođeno mesto od Nemaca u okupiranoj Evropi i 40 dana bila slobodna. Konačnu slobodu Loznici su donele partizanske jedinice 23. septembra 1944. godine.