KRVAVI USPON BEOGRADSKIH KLANOVA: Kako su Zemunci, Voždovčani, Surčinci i ekipe sa asfalta zavladale podzemljem Srbije, sejale strah ulicama i zaradile milione
Beograd tokom poslednjih decenija 20. veka postaje jedno od najvažnijih središta organizovanog kriminala u regionu, grad u kojem se paralelno sa političkim i društvenim krizama razvija i snažno podzemlje. U atmosferi ratova, sankcija, ekonomskog kolapsa i slabljenja državnih institucija nastaju kriminalne grupe koje prerastaju lokalne ekipe i formiraju ozbiljno organizovane klanove sa jasno podeljenim teritorijama, hijerarhijom i mrežom saradnika.
Tokom osamdesetih godina beogradsko podzemlje uglavnom se zasnivalo na manjim kriminalnim grupama okupljenim oko poznatih "žestokih momaka" sa asfalta. Međutim, početkom devedesetih dolazi do potpune transformacije kriminalne scene. Ratovi na prostoru bivše Jugoslavije, švercerski kanali, crno tržište i ogromne količine novca koje su kružile van legalnih tokova omogućili su pojedinim grupama da izgrade ozbiljnu moć i uticaj.
KEKIN ČOVEK UBIJEN SA TRI HICA U GLAVU:
Krvava opomena za vođu klana, imao je i vezu sa RESTORANOM NA SENJAKU
Tada nastaju ili jačaju organizacije koje će kasnije biti poznate kao Zemunski, Voždovački, Surčinski, Zvezdarski i Novobeogradski klan.
Svaka od tih grupa imala je svoje uporište u određenom delu grada, sopstvenu mrežu ljudi i specifične kriminalne aktivnosti, ali su ih povezivali nasilje, borba za teritoriju i kontrola unosnih ilegalnih poslova.
Zemunski klan
Priča o Zemunskom klanu počinje mnogo pre nego što je ta organizacija postala simbol organizovanog kriminala u Srbiji. Još tokom sedamdesetih i osamdesetih godina ime Ljubomira Magaša, poznatijeg kao Ljuba Zemunac, bilo je jedno od najpoznatijih u jugoslovenskom podzemlju. Važio je za čoveka ogromnog uticaja među kriminalnim grupama, posebno među ekipama koje su delovale po Zapadnoj Evropi.
Iako je ubijen 1986. godine u Frankfurtu, njegov status legende beogradskog asfalta ostao je prisutan i godinama kasnije. Upravo na toj reputaciji kasnije se razvija zemunsko podzemlje, koje tokom devedesetih prerasta u jednu od najorganizovanijih kriminalnih struktura u regionu.
Tokom ratova i sankcija Zemun postaje važno uporište švercerskih kanala, ilegalne trgovine i kriminalnih poslova koji donose ogromnu zaradu. U tom periodu jača grupa koju predvode ljudi poputDušana Spasojevića Šiptara i Miloša Lukovića Kuma, dok se oko njih okuplja široka mreža saradnika, izvršilaca i ljudi iz podzemlja.
Zemunski klan ubrzo počinje da kontroliše trgovinu narkoticima, iznude, otmice i brojne druge ilegalne poslove. Njihova moć dodatno raste početkom 2000-ih, kada postaju najdominantnija kriminalna organizacija u Srbiji. U javnosti se govorilo da poseduju ozbiljnu logistiku, naoružanje i kontakte unutar različitih struktura sistema.
Ime klana ostaje trajno povezano sa atentatom na premijera Zorana Đinđića 2003. godine, nakon čega država pokreće akciju "Sablja", najveći obračun sa organizovanim kriminalom u modernoj istoriji Srbije.
Voždovački klan
Mnogo pre nego što su kriminalne grupe postale strogo organizovani klanovi, Voždovac je važio za jednu od glavnih teritorija beogradskog asfalta. Tokom osamdesetih godina centralna figura tog dela grada bio je Đorđe Božović Giška, čovek koji je u podzemlju imao gotovo kultni status.
Giška nije bio samo vođa kriminalne ekipe već simbol jedne epohe u kojoj su ovakvi momci postajali deo gradske mitologije. Oko njega se okuplja grupa ljudi koja će kasnije prerasti u ono što javnost naziva Voždovačkim klanom.
Tokom devedesetih godina grupa jača kroz iznude, trgovinu drogom, kontrolu kockarnica, prostituciju i različite oblike nasilnog kriminala. Među najpoznatijim imenima tog vremena bili su Branislav Beli Matić, Boris Petkov, Goran Vuković i Aleksandar Knežević Knele.
Posebno mesto u priči o Voždovačkom klanu zauzima Knele, koji je zbog svog načina života, bahatosti i medijske pažnje postao jedna od najpoznatijih figura beogradskog podzemlja. Njegov život, automobili, noćni klubovi i sukobi sa rivalskim grupama godinama su bili tema medija i urbanih priča.
Međutim, upravo je Voždovački klan jedan od najboljih primera koliko je podzemlje devedesetih bilo brutalno. Većina najpoznatijih članova grupe ubijena je između 1991. i 1996. godine, uglavnom u sačekušama i mafijaškim obračunima. Time je praktično ugašena jedna od najpoznatijih kriminalnih struktura tog vremena.
Surčinski klan
Dok su pojedini delovi grada bili poznati po uličnim ekipama i nasilnim obračunima, Surčin je tokom devedesetih postao sinonim za organizovani kriminal sa ogromnim profitom. Centralna figura tog podzemlja bio je Zoran Šijan, nekadašnji evropski šampion u kik-boksu, koji je vrlo brzo izgradio ozbiljan uticaj u kriminalnim krugovima.
Surčinski klan razlikovao se od mnogih drugih grupa jer nije bio poznat samo po nasilju, već i po izuzetno razvijenim poslovima vezanim za krađu i preprodaju luksuznih automobila. Zbog toga su ih godinama nazivali "gospodarima auto-mafije Balkana".
Pored Zorana Šijana, među najpoznatijim imenima bili suLjubiša Buha Čume, Milan Narandžić Limun, Predrag Ranković Peconi i Dragoslav Kosmajac. Grupa se dovodila u vezu sa švercom cigareta, trgovinom narkoticima, iznudama i otmicama, a njihova mreža poslova širila se daleko van Beograda.
Za razliku od nekih drugih klanova čiji su članovi uglavnom završavali u krvavim obračunima, deo ljudi iz Surčinskog klana kasnije je uspeo da uđe u legalne poslovne tokove. Upravo zbog toga mnogi od njih godinama su u javnosti opisivani kao kontroverzni biznismeni povezani sa sivom zonom srpske privrede.
Ubistvo Zorana Šijana 1999. godine predstavljalo je jedan od ključnih trenutaka za beogradsko podzemlje i događaj koji je promenio odnose među kriminalnim grupama.
Zvezdarski klan
Zvezdarski klan važio je za jednu od najbrutalnijih kriminalnih grupa koje su delovale u Beogradu tokom devedesetih godina. Grupa okupljena okoSredoja Šljukića Šljuke bila je poznata po nasilnim metodama i surovim obračunima sa rivalima.
Njihovo glavno uporište bila je Zvezdara, ali su operacije i poslovi grupe obuhvatali mnogo šire područje grada. Bavili su se trgovinom narkoticima, krađom automobila, reketiranjem, iznudama i otmicama, dok su pojedini članovi važili za veoma opasne operativce spremne na brutalno nasilje.
Ime Jovana Guzijana Cunera često se pominjalo u pričama o ovoj grupi, dok su pojedini izvori tvrdili da je klan imao ozbiljne veze sa ljudima iz kriminalnog i poslovnog sveta.
Za razliku od pojedinih drugih grupa koje su dominaciju gradile isključivo kroz ulicu i nasilje, za Zvezdarski klan se godinama pričalo da je deo novca stečenog kriminalom ulagao u nekretnine i legalne poslove širom regiona kako bi legalizovao kapital.
Novobeogradski klan
Krajem devedesetih i početkom 2000-ih Novi Beograd postaje jedno od najvažnijih uporišta organizovanog kriminala u Srbiji. Veliki blokovi, dobra infrastruktura i blizina glavnih saobraćajnica omogućavali su kriminalnim grupama lakše funkcionisanje i kontrolu teritorije.
U tom okruženju jača Novobeogradski klan, koji se u javnosti najčešće dovodi u vezu saDejanom Stojanovićem Kekom. Grupa vrlo brzo stiče reputaciju jedne od najuticajnijih struktura na narko-tržištu Srbije.
Pored trgovine narkoticima, članovi klana povezivani su sa iznudama, reketiranjem, pranjem novca i nasilnim obračunima. U pojedinim medijskim izveštajima navodilo se da su pojedini pripadnici grupe imali kontakte i sa svetom fudbala i sportskog menadžmenta.
Za razliku od nekih starijih kriminalnih grupa koje su bile vezane za klasičan ulični kriminal, Novobeogradski klan predstavljao je moderniji oblik organizovanog kriminala, sa razvijenijom mrežom saradnika i ozbiljnijim finansijskim poslovima.
Tokom ranih 2000-ih grupa ulazi u sukobe sa rivalskim organizacijama, dok pojačane policijske akcije i obračuni unutar podzemlja postepeno slabe njen uticaj. Dejan Stojanović Keka nalazi se u bekstvu već dvadesetak godina, dok su godinama kružile priče da navodno živi u Brazilu.
Kraj ere beogradskih klanova
Početkom 2000-ih država konačno pokreće ozbiljniji obračun sa organizovanim kriminalom. Istovremeno, veliki broj vođa podzemlja strada u međusobnim sukobima koji postaju sve brutalniji.
Prelomni trenutak događa se nakon atentata na premijera Zorana Đinđića 2003. godine. Akcija "Sablja" dovodi do masovnih hapšenja i razbijanja velikog broja kriminalnih grupa koje su godinama dominirale ulicama Beograda.
Iako većina klanova iz devedesetih danas više ne postoji u izvornom obliku, njihova imena ostala su simbol jednog od najmračnijih perioda beogradskog podzemlja, vremena kada su kriminalne organizacije imale ogroman uticaj na bezbednost, politiku i društvo u Srbiji.
Zabranjeno preuzimanje dela ili čitavog teksta i/ili foto/videa, bez navođenja i linkovanja izvora i autora, a u skladu sa odredbama WMG uslova korišćenja i Zakonom o javnom informisanju i medijima.
Kurir.rs
