OD GUTENBERGOVE BIBLIJE DO VASIONE: Kurir u Kongresnoj biblioteci u Vašingtonu i Nacionalnom muzeju vazduhoplovstva i istraživanja svemira (FOTO, VIDEO)
Tokom boravka u SAD krajem juna i početkom jula, omogućenog uz podršku američke ambasade u Srbiji i IVLP programa Stejt departmenta, a povodom obeležavanja 250. godišnjice osnivanja najmoćnije zemlje sveta, posetio sam Kongresnu biblioteku i Nacionalni muzej vazduhoplovstva i istraživanja svemira u Vašingtonu.
Kongresna biblioteka je najveća bibilioteka na svetu koja poseduje 175 miliona što pisanih što drugih dokumenata na oko 470 jezika.
Od tog broja u njoj se nalazi više od 51 milion knjiga uvedenih u katalog i drugih štampanih materijala, kao i 4,2 miliona video snimaka i 17,5 miliona fotografija, uz 5,8 miliona mapa, zatim 8,2 miliona notnih zapisa i 77 miliona rukopisa.
Drugi američki predsednik Džon Adams osnovao je Kongresnu biblioteku 1800. godine istim zakonom kojim je i prestonica SAD premeštena iz Filadelfije u Vašington.
Nalazila se na tek izgrađenom Kapitolu i sadržala je 740 knjiga i tri mape, a uništena je 1814. kada su britanske trupe zapalile zgradu Kongresa.
Tomas Džeferson ponudio je svoju ličnu bibilioteku kako bi zamenila uništenu i Kongres je otkupio od tada već bivšeg, trećeg predsednika SAD, ukupno 6.487 knjiga za 23.950 tadašnjih dolara.
Time je uspostavljen temelj za razvoj biblioteke koja je ostala u zgradi Kongresa sve dok, nakon dva požara i sve manje raspoloživog prostora, nije odlučeno da se gradi poseban objekat za nju.
Sadašnje zdanje Kongresne biblioteke otvoreno je 1. novembra 1897, a 1980. godine zgrada u kojoj se nalazi je zvanično ponela Džefersonovo ime zbog uloge koju je imao u njenom začetku.
Unutrašnjost biblioteke oduzima dah, sa velikom centralnom dvoranom u stilu italijanske renesanse na prvom spratu, iz koje se mermernim stepenicama stiže do glavne čitaonice iznad istočnog kraja drugog sprata, ukrašenog mozaikom rimske boginje Minerve, zaštitnice civilizovanog društva, načinjenim od komadića stakla i zlatnih listića.
Pod kupolom glavne čitaonice nalazi se 12 naslikanih ličnosti koje predstavljaju zemlje, kulture i istorijska razdoblja koja su po shvatanjima sa kraja 19. veka bili od ključnog značaja za razvoj zapadne civilizacije.
Tu je Amerika u liku mislioca, ali i prikaz Egipta koji je dočaran kroz faraona sa belim krilima koji drži drevni simbol večnog života ank u desnoj ruci i kamenu tablu za hijeroglifima u levoj.
Jedno od najvećih blaga Kongresne biblioteke, pored originalnog nacrta Deklaracije o nezavisnosti koji je napisao sam Džeferson i konačnog primerka koji je generalu Vašingtonu poslao predsedavajući Kontinentalnog kongresa Džon Henkok, jeste svakako primerak Gutenbergove Biblije odštampan sredinom 50-ih godina 15. veka.
Od originalnih 180 primeraka, za koje je Gutenbergu bilo potrebno skoro dve godine rada na štamparskoj mašini, genijalnom izumu koji je doneo novo doba komunikacija u Evropi, opstalo je danas manje od 50 knjiga, od kojih je većina na papiru.
Biblija koja se pod posebnom klimatizacijom čuva u Kongresnoj biblioteci štampana je na životinjskoj koži i jedan je od svega tri takva savršena primerka na svetu.
Ništa manje spektakularan od Kongresne biblioteke nije bio ni Nacionalni muzej vazduhoplovstva i istraživanja svemira, deo "Smitsonijan institucije".
Osnovan je 1946. godine, a od pre pola veka nalazi se u sadašnjoj zgradi čijem će istočnom krilu biti pridodat Centar za učenje, futuristički objekat na tri sprata koji je u izgradnji, a nosiće ime Džefa Bezosa, osnivača "Amazona" i "Blu oridžina", zahvaljujući njegovoj megadonaciji od 200 miliona dolara.
Odmah na ulazu na muzej nalazi se ogromna dvorana prepuna starih vojnih i civilnih aviona koji vise sa plafona, uključujući "Duh Sent Luisa" kojim je Čarls Linberg 1927. izveo prvi besprekidni let preko Atlantskog okeana.
U desnom uglu su letelice i sonde za istraživanje svemira sa lunarnim modulom LM-2 iz misija "Apolo" na platformi ispred njih, a levo su balističke rakete srednjeg dometa - sovjetska RSD-10 Pionir i američka Peršing-II.
Izložbe su podeljene po razdobljima, od prve letelice braće Rajt, koji su se pre genijalnog izuma bavili proizvodnjom bicikala, preko začetaka civilnog vazduhoplovstva i dva svetska rata do svemirskog doba, oličenog prvo u istraživanju Meseca, a zatim i novim ciljevima kojima čovečanstvo teži u vasioni.
Za ljubitelje naučne fantastike tu su i iznenađenja poput robota R2-D2 i filmskog serijala "Ratovi zvezda".
Posetici muzeja koji ogladne tokom obilaska u prizemlju imaju na raspolaganju malu menzu u kojoj kombo obrok od hot-doga, koka-kole i malog čipsa košta skoro 18 dolara.
(Kurir.rs/Nemanja Vlačo)
