VIŠE OD ČETIRI VEKA KRIO JE MRAČNU TAJNU! Potonuo pred očima Henrija VIII, izvučen iz dubina, olupina otkriva mnogo toga, bio je ponos Engleske (FOTO/VIDEO)
- Olupina je pronađena 1971, a iz mora izvučena 11. oktobra 1982. uz veliki televizijski prenos
- Arheolozi su u brodu otkrili hiljade predmeta koji su osvetlili život na brodu u 16. veku
Jedan od najpoznatijih ratnih brodova engleske mornarice iz vremena dinastije Tjudor, "Meri Rouz" (Mary Rose), vekovima je bio simbol pomorske moći kralja Henrija VIII.
Njegovo potonuće tokom sukoba sa Francuzima 1545. godine ostalo je jedna od velikih pomorskih tragedija engleske istorije. Olupina je izvučena iz mora tek 11. oktobra 1982. godine, gotovo 437 godina kasnije.
Brod koji je trebao da ojača englesku mornaricu
"Meri Rouz" izgrađen je između 1509. i 1511. godine u Portsmutu, kao deo plana Henrija VIII da ojača flotu i suprotstavi se evropskim rivalima. Ime je dobio po kraljevoj sestri Mariji Tjudor.
Brod je prvobitno težio oko 500 tona, a kasnije je prepravkama njegova masa povećana. Bio je naoružan desetinama topova, a posadu su činili mornari i vojnici. Učestvovao je u pomorskim sukobima sa Francuskom i postao jedan od ključnih brodova kraljevske flote.
Potonuće pred očima kralja
Tragedija se dogodila 19. jula 1545. godine, tokom francuske invazije na englesku obalu. Henri VIII posmatrao je pomorsku bitku kod Solenta sa obale kada se "Meri Rouz" iznenada nagnuo i potonuo.
Tačan uzrok nesreće nikada nije u potpunosti razjašnjen. Među mogućim objašnjenjima navode se nestabilnost broda, preopterećenost i iznenadni udar vetra. Kada se brod nagnuo, voda je prodrla kroz otvore za topove, što je moglo da ubrza njegovo potonuće.
Veći deo posade nije uspeo da se spase. Brod je završio na morskom dnu, gde ga je mulj delimično zaštitio od propadanja.
Olupina pronađena posle više od četiri veka
Prvi značajniji pokušaji pronalaženja i spasavanja ostataka broda nisu doneli uspeh. U 19. veku interesovanje za olupinu ponovo je poraslo, ali je tek u drugoj polovini 20. veka pokrenuta sistematska potraga.
Tim predvođen istraživačem Aleksandrom Mikijem locirao je olupinu 1971. godine, na dubini od oko 12 metara. Istraživanja su pokazala da je jedna strana broda izuzetno dobro očuvana zahvaljujući slojevima mulja.
Iskopavanja su počela 1979. godine. Arheolozi su pronašli hiljade predmeta koji su otkrili kako je izgledao život na brodu u 16. veku - od oružja i medicinskih instrumenata do kuhinjskog pribora, obuće i ličnih stvari mornara.
Spektakularno izvlačenje 1982. godine
Izvlačenje olupine zahtevalo je složen poduhvat. Inženjeri su konstruisali poseban čelični nosač koji je trebalo da podupre krhku drvenu konstrukciju i omogući njeno bezbedno podizanje.
Dana 11. oktobra 1982. godine olupina je izvučena iz vode uz pomoć dizalice i pontona. Podizanje je pratilo nekoliko miliona gledalaca putem televizijskog prenosa. Događaju je prisustvovao i tadašnji princ od Velsa, današnji britanski kralj Čarls III.
Blago koje je otkrilo život u 16. veku
Posle izvlačenja počeo je dugotrajan proces konzervacije drvene konstrukcije, kako se ne bi osušila i raspala. Brod se danas nalazi u muzeju "Meri Rouz" u Portsmutu, gde posetioci mogu da vide olupinu i brojne pronađene predmete.
Istraživanje ostataka broda pružilo je dragocen uvid u pomorsku tehnologiju, zdravlje, ishranu i svakodnevni život ljudi u doba Henrija VIII. Izvlačenje "Meri Rouz" postalo je jedan od najpoznatijih projekata pomorske arheologije i pokazalo kako se iz morskih dubina može vratiti gotovo čitavo poglavlje istorije.
(Kurir.rs/Index.hr)
