NOĆ KADA SU GORELI AJNŠTAJN, FROJD, MARKS, HEMINGVEJ... Nacisti spalili hiljade knjiga u Berlinu i označili početak obračuna sa slobodnom mišlju (FOTO)
10. maja 1933. godine,nacistička Nemačka poslala je svetu jednu od najmračnijih poruka u modernoj istoriji – da će ideologija pokušati da zavlada nad mišlju, znanjem i kulturom. Te večeri, na berlinskom Opernplacu, današnjem Bebelplacu, hiljade knjiga bačene su u vatru pred okupljenim masama, dok su nacistički studenti, profesori i funkcioneri slavili "čišćenje nemačkog duha". Bio je to početak organizovane kampanje spaljivanja knjiga koju je predvodio Nemački studentski savez, uz podršku propagandnog aparata Adolfa Hitlera.
Na lomačama su završila dela autora koje su nacisti smatrali "neprijateljima nemačkog duha" – Jevreja, komunista, liberala, pacifista, socijalista i svih onih čije su ideje bile suprotne nacističkoj ideologiji. Spaljivane su knjige Karla Marksa, Sigmunda Frojda, Bertolta Brehta, Tomasa Mana, Stefana Cvajga, Franca Kafke, Alberta Ajnštajna, Ernesta Hemingveja i mnogih drugih pisaca, filozofa i naučnika. Nacisti su tvrdili da time "pročišćavaju" nemačku kulturu i jezik od, kako su govorili, "dekadentnog" i "ne-nemačkog" uticaja.
Posebno jeziv simbol tog vremena postao je napad na Institut za seksualna istraživanja Magnusa Hiršfelda u Berlinu. Nacistički odredi upali su u institut, opljačkali biblioteku i arhivu, a hiljade knjiga, fotografija, medicinskih zapisa i istraživanja završile su nekoliko dana kasnije u plamenu. Bio je to jedan od prvih velikih udara nacističkog režima na nauku, slobodu mišljenja i ljudska prava.
Centralni događaj održan je u Berlinu pred više od 40.000 ljudi, gde je nacistički ministar propagande Jozef Gebels održao govor koji je prenošen putem radija širom zemlje. Uz baklje, muziku i unapred pripremljene rituale, studenti su ubacivali knjige u vatru dok je Gebels uzvikivao parole protiv "moralne dekadencije" i "jevrejskog intelektualizma". Spaljivanje knjiga predstavljeno je kao simbol stvaranja "novog nemačkog duha", dok su autori čija su dela uništavana proglašavani neprijateljima države.
Akcija se nije završila samo na Berlinu. U narednim danima spaljivanja knjiga organizovana su u više od 30 univerzitetskih gradova širom Nemačke, a kasnije i na teritorijama koje su nacisti okupirali tokom Drugog svetskog rata. Biblioteke su sistematski "čišćene", zabranjene knjige uklanjane iz škola i univerziteta, a kulturno nasleđe čitavih naroda uništavano je u okviru šire politike kulturnog genocida.
Kurir.rs
