DONETA PRVA PRESUDA PROTIV CRKVE U HRVATSKOJ ZBOG HORORA IZ 1997. GODINE! 44-godišnjem muškarcu dosuđeno 20.000 EVRA odštete!
Nešto više od godinu dana nakon ponovljenog suđenja na Opštinskom sudu u Splitu, pravosnažna je postala presuda kojom je 44-godišnjem Splićaninu dosuđeno 20.000 evra odštete zbog seksualnog zlostavljanja koje je kao 15-godišnjak pretrpeo od tadašnjeg gvardijana crkve Svetog Frane u Splitu, fra Gracijana (Stipe) Gašperova, saznaje Slobodna Dalmacija.
Prema dostupnim informacijama, reč je o prvoj takvoj pravosnažnoj presudi u Hrvatskoj kojom je utvrđena i odgovornost crkvene institucije.
Tročlano veće Županijskog suda u Zagrebu potvrdilo je presudu sudije Julijane Ponoš, koja je u junu prošle godine žrtvi dosudila 20.000 evra naknade nematerijalne štete sa zakonskim kamatama, kao i 3.753,98 evra sudskih troškova. Hrvatska provincija Svetog Jeronima franjevaca konventualaca i fra Gracijan solidarno odgovaraju za štetu. Odgovornost Splitsko-makarske nadbiskupije nije utvrđena.
Zlostavljanje se dogodilo 1997. godine
Slučaj se odnosi na događaj iz oktobra 1997. godine. Tada 15-godišnji dečak često je dolazio u crkvu Svetog Frane, gde ga je fra Gracijan pozvao u sakristiju pod izgovorom da mu pomogne. Tamo ga je, prema iskazu kojem je sud u potpunosti poverovao, seksualno zlostavljao, a zatim mu zapretio da će osramotiti i njega i njegovu porodicu ukoliko bilo kome kaže šta se dogodilo.
Žrtva je godinama ćutala i lečila se kod psihijatra, a slučaj je crkvenim vlastima prijavila tek 2011. godine, nakon što se poverila fra Ambrozu Nikoli Kežiću. Crkveni postupak sproveden je 2017. i 2018. godine, a odlukom pape Franje u junu 2018. Gašperov je razrešen i isključen iz franjevačkog reda, uz zabranu daljeg crkvenog delovanja. Krivični postupak nije pokrenut zbog zastarelosti.
Županijski sud naglašava da građanskopravna odgovornost postoji nezavisno od krivičnog gonjenja i zaključuje da se zlostavljanje zaista dogodilo.
Sud: Crkvena institucija snosi odgovornost
Posebno je važan deo presude kojim je potvrđena odgovornost Provincije. Sud navodi da sveštenik ne deluje samo kao privatno lice, već mu upravo institucija daje autoritet, pristup deci i ranjivim osobama, kao i mogućnost korišćenja crkvenih prostorija.
Provincija je, smatra sud, kao krovna institucija morala da nadzire delovanje svojih članova, a naročito Gašperova kao gvardijana. Taj nadzor je izostao, čime je propuštena mogućnost da se spreči šteta. U pravosnažnoj presudi posebno se ističe da je, nakon prvih saznanja o seksualnom zlostavljanju, trebalo očekivati njegovo hitno razrešenje i udaljavanje iz Crkve, a ne samo premeštanje na drugu lokaciju.
Sud se pozvao i na dopise Provincije upućene žrtvi, u kojima provincijalni ministar fra Josip Blažević izražava žaljenje i saosećanje sa njim i ostalim žrtvama pedofilije, zaključujući da sama Provincija nije sumnjala u ono što je Gašperov počinio.
- Ponosan sam na hrabrost sudija jer je ovo prva takva presuda u Hrvatskoj. Izgubio sam svaku veru u Crkvu. Moje rane su dvostruko teže jer je ta institucija svih ovih osam godina išla na moje iscrpljivanje - rekao je 44-godišnjak nakon pravosnažne odluke.
Dodao je da je zbog posledica zlostavljanja i svega što je usledilo u više navrata pokušavao da se izbori i sa suicidalnim mislima, navodi Slobodna Dalmacija.
