Hrvatski nacionalisti besne zbog filma "Zlatni rez 42": Pljušte uvrede zbog ostvarenja o stradalima u Jasenovcu i to pre premijere
- Novi film Lordana Zafranovića 'Zlatni rez 42 - Djeca Kozare' izazvao je burne reakcije u regionu još pre premijere na FEST-u.
- Ostvarenje o stradanju dece sa Kozare otvara 53. FEST u Beogradu, a deo hrvatske javnosti ga već naziva propagandom i traži bojkot.
Novi film Lordana Zafranovića "Zlatni rez 42 - Djeca Kozare“ još pre prve festivalske projekcije izazvao je burne reakcije u delu javnosti na prostoru bivše Jugoslavije. Ostvarenje koje se bavi stradanjem civila, a naročito dece sa Kozare tokom Drugog svetskog rata, otvara 53. FEST večeras, 2. oktobra, u beogradskom Sava centru, ali se rasprava o njemu već danima vodi na društvenim mrežama i portalima.
Posebno oštre reakcije pojavile su se u delu hrvatske javnosti, gde pojedini komentatori film unapred nazivaju „velikosrpskom propagandom“ i „istorijskim falsifikatom“, iako premijerna projekcija još nije održana. Deo kritika usmeren je i na hrvatske glumce koji se pojavljuju u filmu, pre svega Renea Bitorajca, dok su se pojavili i pozivi na bojkot njegovih komercijalnih angažmana.
Film o stradanju dece sa Kozare
"Zlatni rez 42 - Djeca Kozare“ istorijska je ratna drama u režiji Lordana Zafranovića, nastala prema scenariju koji potpisuju Arsen Diklić i sam reditelj. Film traje 249 minuta, a u njemu igraju Leon Lučev, Rene Bitorajac, Milan Marić, Miki Manojlović, Anica Dobra, Aleksej Bjelogrlić, Irfan Mensur, Katarina Radivojević, Gorica Popović, Bojan Navojec i brojni drugi glumci iz regiona.
Radnja je smeštena u 1942. godinu i vezana je za stradanje stanovništva sa Kozare, čiji su pripadnici nakon nemačko-ustaške ofanzive zarobljavani, odvajani od porodica i deportovani u logore i druga mesta na teritoriji tadašnje Nezavisne Države Hrvatske. Posebno mesto u filmu zauzima sudbina dece koja su odvajana od roditelja.
Pogledajte u galeriji fotografije iz filma:
Zafranović, koji se temom zločina iz perioda Drugog svetskog rata bavio i u ranijim ostvarenjima, kroz film pokušava da prikaže i žrtve i počinioce, odnosno, kako se navodi u zvaničnom opisu FEST-a, da istraži „anatomiju zla“.
Šta istorijski izvori govore o Jasenovcu
U javnim polemikama koje su pratile najavu filma ponovo su otvorena i pitanja o karakteru sistema logora Jasenovac i broju njegovih žrtava.
Prema podacima Javne ustanove Spomen-područje Jasenovac, u njihovom poimeničnom popisu trenutno se nalazi 83.145 žrtava. Među njima su 47.627 Srba, 16.173 Roma, 13.116 Jevreja, kao i više hiljada Hrvata, muslimana i pripadnika drugih grupa.
Pogledajte u galeriji i fotografije sa konferencije o filmu:
Američki Memorijalni muzej Holokausta Jasenovac opisuje kao najveći kompleks logora koji su uspostavile vlasti ustaškog režima NDH. Prema proceni tog muzeja, u kompleksu Jasenovac između 1941. i 1945. ubijeno je između 77.000 i 99.000 ljudi. Među žrtvama bili su Srbi, Jevreji, Romi, kao i Hrvati i drugi protivnici ustaškog režima.
Upravo zbog toga tvrdnje da je Jasenovac bio samo „radni logor“ nisu u skladu sa nalazima relevantnih memorijalnih i istorijskih institucija koje dokumentuju masovna ubistva, mučenje i progon zatočenika.
Pogledajte u videu ispod i trejler za film:
Kritike usmerene i na Renea Bitorajca
Jedan od glasnijih kritičara filma, Luka Šarić, posebno je napao Renea Bitorajca zbog učešća u projektu, nazivajući ostvarenje propagandnim i istorijski falsifikovanim.
- Rene Bitorajac, koji se prodaje pod zagrebačkog dečka koji navija za hrvatsku nogometnu reprezentaciju i Dinamo, a njegove usluge plaća i Ožujsko, glumi u velikosrpskom propagandnom uratku i povijesnom falsifikatu koji su sufinancirale Vučićeva i Dodikova vlast - napisao je Šarić.
On je u nastavku osporio način na koji se u srpskoj kinematografiji obrađuju teme iz Drugog svetskog rata i pozvao na bojkot proizvoda koje Bitorajac reklamira. Njegov komentar predstavlja lični politički stav autora, a ne utvrđenu ocenu sadržaja filma.
Sličan stav izneo je i Dominik Alpeza, koji je film nazvao „srpskom državnom propagandom“, kritikovao Bitorajčevo učešće i pozvao publiku da projekat bojkotuje.
Premijera otvara 53. FEST
Film će premijerno biti prikazan 2. oktobra u Plavoj dvorani Sava centra i njime će biti otvoren 53. FEST, koji traje do 11. oktobra. Već narednog dana najavljena je projekcija u Banjaluci.
Tek nakon što film stigne pred publiku biće moguće razgovarati o tome kako je Zafranović umetnički obradio jednu od najtraumatičnijih tema istorije ovog prostora. Za sada je izvesno samo jedno – „Zlatni rez 42 – Djeca Kozare“ uspeo je da otvori stare regionalne sporove i pre nego što su se svetla u bioskopskoj sali prvi put ugasila.
Video: Lordan Zafranović o filmu "Djeca Kozare"