O čemu govori pesma grupe Lelek koja je toliko razljutila Turke: Napisala je Srpkinja, pevaju Hrvatice, a evo zašto im para uši

Neposredno pred početak muzičkog takmičenja u Beču, hrvatske predstavnice, članice grupe Lelek, našle su se u središtu međunarodnog skandala. Sastav koji čine Inka Večerina Perušić, Lara Brtan, Marina Ramljak, Korina Olivia Rogić i Judita Štorga, odneo je pobedu na nacionalnom festivalu Dora numerom "Andromeda", ali je njihova poruka izazvala oštre reakcije u Ankari.

Iako turski predstavnici ne učestvuje na ovogodišnjem Evrosongu, njihovi mediji i zvaničnici pažljivo prate dešavanja. Novinar Leonardo Paneta skrenuo je pažnju javnosti na činjenicu da turska strana u pesmi vidi direktnu političku provokaciju. Sporna tačka je tematika kojom se bavi "Andromeda" - sudbina žena na Balkanu koje su tokom viševekovne okupacije bile žrtve porobljavanja od strane Osmanskog carstva.

Simbolika sicanja: Tetovaža kao štit

Vizuelni identitet nastupa grupe Lelek uključuje iscrtane motive na licu i telu, što je direktna referenca na drevni običaj poznat kao sicanje ili bocanje. Kako objašnjavaju članice benda, ovaj metod tetoviranja koristile su katoličke žene u Bosni i Hercegovini kako bi sprečile nasilnu promenu vere i odvođenje u seksualno ropstvo.

"Pesma govori o katoličkim ženama iz Bosne i Hercegovine, odnosno primarno iz tog dela za vreme Osmanskog carstva, koje su morale da se tetoviraju i stavljaju znakove na sebe kako bi se zaštitile od ropstva i od braka i da ih ne bi krali, ubijali. To je zapravo bilo i više nego sama tetovaža, to je bio ceo obred koji su bake prenosile svojoj deci i unucima", istakla je Korina za "In magazin".

Istorijski opstanak kroz simbole

Doktorka Vesna Haluga naglašava da je od 15. veka ovaj vid obeležavanja tela bio ključan za preživljavanje hrvatskog naroda u Bosni. Hrišćansko stanovništvo bilo je izloženo stalnim napadima, a tetovaže, najčešće u obliku krstova ili solarnih simbola, služile su kao trajni pečat identiteta koji je bilo nemoguće izbrisati. Obred se tradicionalno vršio na deci uz pomoć prirodnih boja, čađi i mleka, a danas se smatra dragocenim delom kulturne baštine koji polako nestaje.

Odgovor turske javnosti i medija

Mediji u Turskoj, predvođeni portalom "TRHaber", pitaju se da li je reč o svesnom ocrnjivanju njihove istorije. Posebnu pažnju privukli su stihovi: "Nisu naše majke iznedrile roblje" i "Sinovi naši nisu podanici", koji su protumačeni kao jasan napad na osmansko nasleđe.

Sa druge strane, list "Yeni Birlik" zauzeo je nešto umereniji stav, navodeći da je pesma zapravo univerzalna priča o traumi, borbi za slobodu i ličnom dostojanstvu. Oni ističu da se u samom tekstu nijedna istorijska sila ne pominje imenom, te da su optužbe za politički napad pre svega stvar ličnog tumačenja. Ipak, portal "Eurovision Türkiye" nastavlja da prenosi nezadovoljstvo korisnika društvenih mreža koji smatraju da je ovakvim porukama mesto van muzičke scene.

Bez obzira na burne reakcije, nastup grupe Lelek zakazan je za 12. maj, kada će "Andromeda" premijerno biti izvedena na velikoj sceni u Beču.

Tekst pesme "Andromeda"

Dok pališ svijeću pitaj svoju baku
Zašto je kćeri rađala u strahu
Zašto su mnogi odabrali groblje
Nisu naše majke iznedrile roblje

Mnoge su suze protekle kô rijeka
Zašto se piše povijest ispočetka?
Sinovi naši nisu podanici
Da l' nas noću bude iz kolijevke krici?

Uzmi me sebi
Kraljice Zemljo
Tvoja je duša
Njima sam' tijelo

Vodi me do zvijezda
Porušenih gnijezda
Tamo gdje uz klike
Isprate vojnike
Vodi me do zvijezda
Daleko od pogleda
Andromeda

Sve urezane ožiljke do kosti
Ni jedna majka neće vam oprostit
Na stolu srama, zlato sa đerdana
Dok peru ruke krvlju naših rana

Izdajice
Izdajice
Izdajice
Izdajice

Uzmi me sebi
Kraljice Zemljo
Tvoja je duša
Njima sam' tijelo

Vodi me do zvijezda
Porušenih gnijezda
Tamo gdje uz klike
Isprate vojnike
Vodi me do zvijezda
Daleko od pogleda
Andromeda
Vodi me do zvijezda
Porušenih gnijezda
Tamo gdje uz klike
Isprate vojnike
Vodi me do zvijezda
Daleko od pogleda
Andromeda

Andromeda
Andromeda (Andromeda)
Andromeda
Andromeda (Andromeda)
Andromeda
Andromeda

Pogledajte video: Vrisak grupe "Lavina" opčinio svet