Držani u logorima punim zaraza, pa u surovom maršu umirali od gladi i zime: Kako danas žive Čiroki Indijanci koje je zadesila brutalna sudbina

Kolonizacija i teritorijalno širenje Sjedinjenih Američkih Država ostavili su dubok i tragičan trag u istoriji autohtonih naroda, a surovu sudbinu ratova, progona i gubitka domovine podelila su velika plemena poput Sijuksa, Apača i Čirokija.

Tragedija na Stazi suza

Tokom 1838. i 1839. godine, pod pretnjom oružjem, američka vojska je nasilno isterala više od 16.000 pripadnika plemena Čiroki sa njihovih vekovnih ognjišta na jugoistoku zemlje. Porodice su izbacivane iz kuća bez prava da ponesu osnovna sredstva za život, toplu odeću ili hranu. Pre nego što su naterani na marš, mesecima su držani u nehumanim i prenatrpanim sabirnim logorima gde su vladale zaraze.

Usledio je surovi marš dug preko 1.500 kilometara ka teritoriji današnje Oklahome kroz blato, sneg i ekstremnu zimu. Mnogi su pešačili potpuno bosi po ledu, a vojnici često nisu dozvoljavali ni kraća zaustavljanja radi dostojanstvenog pokopavanja preminulih. Zbog gladi, bolesti i smrzavanja, na ovom putu suza stradalo je između 4.000 i 5.000 ljudi, uglavnom dece i starih, što je činilo četvrtinu cele tadašnje populacije. Ovaj događaj ostao je zabeležen kao jedan od najstrašnijih primera etničkog čišćenja.

Slična sudbina zadesila je i plemena Velikih ravnica, koja su nakon slamanja njihovog vojnog otpora sabijena u siromašne rezervate. Tamo se sprovodila agresivna kulturna asimilacija - deca su odvajana od roditelja i odvođena u državne internate gde su surovo kažnjavana ako bi progovorila maternjim jezikom ili praktikovala sopstvene običaje.

Savremeni suverenitet i ekonomska moć

Uprkos istorijskim nepravdama, Čiroki danas predstavljaju najbrojniju grupu među 574 zvanično priznata domorodačka plemena u SAD. Njihov narod više nije jedinstvena administrativna celina, već je organizovan kroz tri federalno priznate zajednice:

• Čiroki Nacija - Sa sedištem u Tahlekvi u Oklahomi, ovo je najveće pleme u SAD sa preko 450.000 registrovanih pripadnika, a njihova jurisdikcija obuhvata 14 okruga.
• Ujedinjeni Kitova bend Čiroki Indijanaca - Takođe lociran u Oklahomi, okuplja oko 14.000 članova.
• Istočni bend Čiroki Indijanaca - Nalazi se u Severnoj Karolini na teritoriji Kvala Baundari i broji više od 10.000 ljudi koji žive unutar rezervata.

Moderne plemenske vlade upravljaju budžetima koji se mere milijardama dolara. Umesto direktne raspodele novca pojedincima, sredstva se planski usmeravaju u infrastrukturu, privredu i obrazovanje. Kroz korporaciju "Cherokee Nation Businesses", koja uspešno posluje u oblastima građevinarstva, državnih ugovora i kazino-turizma, pleme je postalo jedan od najvećih privrednih pokretača i poslodavaca na svojim teritorijama, obezbeđujući posao za oko 11.000 ljudi.

Zdravstvo, školstvo i očuvanje identiteta

Finansijska nezavisnost omogućila je formiranje jednog od najsavremenijih i najvećih autonomnih zdravstvenih sistema u indijanskim oblastima, koji svim registrovanim članovima pruža besplatne medicinske usluge. Na polju obrazovanja, pleme samostalno finansira mrežu javnih škola, kulturne centre i fondove za univerzitetske stipendije.

Glavni izazov i prioritet u XXI veku jeste borba protiv izumiranja maternjeg jezika. Specifično pismo, koje je u XIX veku osmislio genijalni poglavica Sekvoja, danas se intenzivno revitalizuje kroz specijalizovane vrtiće i jezičke škole gde deca od najranijeg doba uče govor svojih predaka. Bogato nasleđe i istorijska baština čuvaju se i prezentuju javnosti kroz rad sopstvenih muzeja i kulturnih manifestacija.

Savremeni Čiroki žive životom modernih Amerikanaca - obrazuju se na visokim školama, voze automobile i stanuju u savremenim kućama, uspešno integrisani u ekonomske tokove SAD. Ipak, zakonski posmatrano, oni zadržavaju specifičan status i dvojno državljanstvo, čime ponosno čuvaju svoj plemenski suverenitet, kulturni identitet i političku autonomiju.

Pogledajte video: U ovom srpskom selu leži cela istorija Balkana