Ovaj ruski grad ima titulu najdepresivnijeg na svetu: Do njega ne vodi nijedan put, a stranci ne mogu da uđu bez posebne dozvole (FOTO)

Na krajnjem severu Rusije, duboko unutar Arktičkog kruga, smestio se grad koji je poneo neslavnu titulu najdepresivnijeg mesta na Zemlji. Njegovo ime je Noriljsk, izgrađen je na području trajno zaleđenog tla (permafrosta), „živi“ od industrije, a nalazi se u Krasnojarskom kraju u istočnom Sibiru. Od Severnog pola udaljen je 2.400 kilometara, dok ga od prestonice Moskve deli oko 3.000 km. Sa oko 176.000 stanovnika, to je drugi najveći grad unutar Arktičkog kruga, odmah nakon Murmanska, ali i najseverniji veliki grad na svetu sa više od 150.000 stanovnika.

Tokom narednih 20 godina oko pola miliona zatvorenika radilo je u surovim arktičkim uslovima na izgradnji rudnika, topionica i industrijske infrastrukture. Procenjuje se da je život izgubilo najmanje 17.000 ljudi, najčešće zbog gladi, iscrpljenosti i hipotermije. Nakon Staljinove smrti 1953. godine, zatvorenici su pokrenuli Noriljski ustanak, jedan od prvih većih protesta protiv surovosti gulaga u Sovjetskom Savezu.

Kisele kiše uništile su šume u okolini, a i zemlja je puna plemenitih metala

Logori su konačno zatvoreni 1956. godine, ali je industrija ostala. Od 1960-ih Noriljsk praktično živi od nikla i bakra. Kompanija Nornickel zapošljava veliki deo gradskog stanovništva i generiše gotovo dva odsto ruskog BDP-a. Međutim, industrijski uspeh ima visoku cenu, pa se Noriljsk danas smatra najzagađenijim gradom u Rusiji i jednim od najzagađenijih na svetu.

Klikom na link saznajte kom jadranskom ostrvu je pristup strogo zabranjen.

Svake godine iz njegovih topionica u atmosferu odlaze milioni tona otrovnih gasova, sumpor-dioksida, azotnih oksida, fenola i teških metala. Nažalost, posledice ogromnog zagađenja vidljive su i golim okom. Kisele kiše uništile su šume u okolini, a tlo je toliko zasićeno metalima da čak i površinski sloj zemlje sadrži visoke koncentracije plemenitih metala.

Grad još pamti veliku ekološku katastrofu koja ga je zadesila 2020. godine

Zimi u Noriljsku povremeno pada i crveni sneg. Naime, sitne metalne čestice i industrijska prašina talože se na pahuljama, pa snežni pokrivač poprima ružičaste, narandžaste ili krvavocrvene nijanse, stvarajući nadrealan kontrast naspram bele tundre. Prizor arktičkog pejzaža obojenog hemikalijama estetski je fascinantan, ali i duboko uznemirujući.

Zagađenje ozbiljno ugrožava i ljudsko zdravlje. Očekivani životni vek radnika u Noriljsku iznosi oko 59 godina, što je manje od ruskog proseka, a stope karcinoma značajno su veće nego u ostatku države. Grad pamti i veliku ekološku katastrofu iz 2020. godine, kada se dizel-gorivo izlilo u obližnju reku, zbog čega je proglašeno vanredno stanje.

Temperatura vazduha u januaru često pada do minus 30 stepeni Celzijusa

Noriljsk nije surov samo zbog industrije. Klima je tamo izuzetno ekstremna, čak i za sibirske standarde. Grad je dve trećine godine okovan snegom, a prosečna januarska temperatura iznosi oko minus 30 stepeni Celzijusa. Svake zime stanovnici moraju da prežive 45 dana potpune polarne noći, dok leti sunce ne zalazi čak 65 dana.

Do ovog grada ne vodi nijedan put, odnosno ne postoji kopnena veza između Noriljska i ostatka Rusije. Do njega se stiže jedino avionom ili brodom preko luke Dudinke, mada je zimi plovidba otežana jer se reka Jenisej zaledi. Noriljsk zvanično slovi i za „zatvoren grad“, jer strani državljani ne mogu da uđu u njega bez posebne propusnice koju izdaje država.

Nije za svakoga: obeležili su ga led, metal, industrija i istorijska trauma

Uprkos sumornoj reputaciji, Noriljsk ne prestaje da intrigira ostatak sveta. Njegove brutalističke zgrade prekrivene snegom, dimnjaci koji paraju polarno nebo i tundra kojoj nema kraja stvaraju prizore kakvi ne postoje nigde drugde. Grad izgrađen na ledu, metalu, industriji i istorijskoj traumi mesto je koje nas istovremeno odbija i fascinira.

(Kurir.rs/ Putni kofer)

Bonus video: