Šokantna istina o evropskim dinastijama: Iza sjaja kruna krije se ista krv, a srpski vladari su po jednom posebni

Na prvi pogled, evropske monarhije deluju kao čuvari nacionalnih tradicija, ali kada se zagrebe ispod površine, otkriva se iznenađujuća istina: većina njih vuče korene iz nemačkih dinastija. Ovo otvara pitanje kako su nemačke plemićke kuće oblikovale političku mapu Evrope i postale gotovo neizbežan deo evropskih prestola. Srbija je jedna od malobrojnih evropskih država kojom su vladale isključivo domaće dinastije, a njihovi osnivači odabrani su iz redova naroda.

Pre Vindzora, Ujedinjenim kraljevstvom vladala je dinastija Hanover, takođe nemačka, koja je bila ogranak dinastije Velf. Poslednji vladar dinastije Hanover bila je kraljica Viktorija, koja se udala za kneza Alberta iz loze Saks-Koburg i Gota. Zbog antinemačkog raspoloženja u Evropi tokom Prvog svetskog rata, dinastija menja ime u Vindzor, po gradu i poznatom zamku.

Belgijska dinastija

Belgijom takođe vlada nemačka dinastija Saks-Koburg i Gota, a prvi belgijski vladar te dinastije bio je Leopold I od Belgije, koji je na presto došao 1790. godine. Njegov sin i naslednik Leopold II je vladar poznat kao vinovnik genocida nad narodom Konga. Naime, Kongo je u njegovo vreme bio belgijska kolonija koju je proglasio svojim privatnim posedom, a čije stanovništvo je surovo ekploatisano. Procenjuje se da je život izgubilo više od deset miliona ljudi.

Naslednik Leopolda II, kralj Albert, iz istog razloga kao Vindzori 1920. godine menja ime dinastije iz Saks-Koburg i Gota u od Belgije.

Rumunska dinastija

Na vlast u Rumuniji kao knez 1866. godine dolazi Karlo iz nemačke dinastije Hoencolern, koji dolaskom na vlast romanizuje svoje ime u Karol, a 1881. godine se proglašava za kralja. Hoencolerni su Rumunijom vladali do 1947. godine, kada je Rumunija postala republika.

Zanimljivo je da je ćerka kralja Ferdinanda Rumunskog, Karolovog naslednika, bila kraljica Marija Karađorđević, supruga jugoslovenskog kralja Aleksandra I Karađorđevića. Ovim brakom su Jugoslavija i Ru,munija dodatno učvrstile svoje prijateljstvo.

Danska i norveška dinastija

Danskom su vekovima vladale nemačke dinastije. Od 1426. do 1863. vlada dinastija Oldenburg koja je došla na mesto dinastije Vitelsbah iz Bavarske, a 1863. na presto dolazi Kristijan IX Danski iz dinastije Šlezvig-Holštajn-Zonderburg-Gliksburg, ogranka dinastije Oldenburg. Ova dinastija vlada i Norveškom od 1905. godine.

Švedska kraljevska dinastija

Švedskom je do 1818. vladala nemačka dinastija Holštajn-Gotorp posle koje na vlast dolazi dinastija Bernadot, koja vlada Švedskom i danas, a koju je osnovao francuski revolucionarni general Žan Batist Bernadot, koji dolaskom na švedski presto postaje Karl XIV Juan Švedski. Od 1818. Bernadoti vladaju i Norveškom, sve do 1905. godine.

Grčka kraljevska porodica

Grčka kraljevska porodica je takođe proistekla iz nemačke dinastije Šlezvig-Holštajn-Zonderburg-Gliksburg. Na vlast u Grčkoj došla je 1863. godine kada princ Vilhelm, sin Kristijana IX kralja Danske, dolazi na grčki presto kao kralj Đorđe I Grčki. Do 1973. godine Gliksburzi vladaju Grčkom. Pre njih, Grčkom je vladao kralj Oto Grčki iz nemačke dinastije Vitelsbah, od 1832. do 1862. godine

Bugarska kraljevska porodica

U Bugarskoj na vlast 1879. godine dolazi Aleksander Jozef fon Batenberg kao knez Aleksandar I Bugarski iz nemačke loze Batenberg koja je bila morgantska loza dinastije Hese-Darmštat koja je ogranak nemačke dinastije Hese. On je vladao do 1886. kada je abdicirao. Naredne 1887. u Bugarskoj na presto dolazi Ferdinand Maksimilijan Karl Leopold Marija iz nemačke dinastije Saks-Koburg i Gota kao Ferdinand I od Bugarske. On se 1908. proglasio za kralja.

Španska kraljevska porodica

U Španiji su na prestolu tokom 18. i 19. veka na vlasti bili vladari iz francuske dinastije Burboni uz par vladara italijanske dinastije Savoja. Pre njih na prestolu je bila nemačka dinastija Habzburzi. Danas je na prestolu Filip VI iz dinastije Burboni.

Portugalska kraljevska porodica

Portugalija je do 1910. godina bila kraljevina kojom je vladao Manuel II od Portugalije iz nemačke dinastije Saks-Koburg i Gota koja je Portugalijom vladala od sredine 19. veka.

Carska porodica Romanov

Romanovi su tri veka vladali Rusijom. Dinastija Romanov jeste originalna ruska dinastija koju je osnovao Mihail I FjodorovičRomanov, sin ruskog patrijarha Filareta Romanova. Međutim, smrću Petra II 1730. godine muška linija Romanovih se gasi. Njega na prestolu nasleđuje ćerka Ivana V, koji je jedno vreme bio savladar svog brata Petra Velikog, dede Petra II. Posle nje na vlast dolazi Jelisaveta I Petrovna, ćerka Petra Velikog.

Jelisaveta I za prestolonaslednika proglašava Karla Petera Ulriha, sina Karla Fridriha, vojvode od Šlezvig-Holštajn-Gotorpa (nemačka dinastija, grana dinastije Oldenburg) i Ane Petrovne, ćerke Petra Velikog iz drugog braka.

Karl Peter Ulrih je rođen u Nemačkoj, odgajan je kao Nemac i posle smrti oca preuzeo je njegovu titulu vojvode. Oženio se Nemicom, vojvotkinjom Sofijom Avgustom Frederikom fon Anhalt-Cerbst, koja je nakon udaje za njega prešla u pravoslavlje i uzela ime Katarina. S obzirom na to da je Peter već bio proglašen za prestolonaslednika, dolaskom na presto on postaje car Petar III. Vladao je kratko jer je ubijen u zaveri, a na presto dolazi njegova žena poznata kao carica Katarina Velika. Nju nasleđuje njen i sin Petra III, car Pavle I.

Dakle, dolaskom Petra II na vlast u Ruskoj Imperiji u stvari nastaje nova dinastija Holštajn-Gotorp-Romanov, iako oni sebe do poslednjeg vladara nazivaju samo Romanovima.

Albanska dinastija

Albaniju 1913. godine stvaraju velike sile i Albanci prvi put u svojoj istoriji tada dobijaju državu. Velike sile su tražile kneza koji bi vladao Albanijom, pa je pod uticajem svoje tetke, rumunske kraljice Elizabete od Vida, na vlast u novostvorenoj državi došao Vilhelm od Vida iz nemačke dinastije Vid-Nojvid kao Vilijem I Albanski. 

Već naredne 1914. godine Vilhelm napušta Albaniju i odlazi u Nemačku gde se pridružuje nemačkoj vojsci na Istočnom frontu. Posle rata se nije vraćao u Albaniju, umro je i sahranjen je u Rumuniji 1945. Nekoliko godina posle rata Albanija postaje republika, a 1928. kraljevina.

Prvi albanski kralj bio je Ahmed Zogu poznatiji kao Skenderbeg III. Pre toga je bio premijer i predsednik Albanije. Srpskog je porekla, bio je potomak Staniše Crnojevića, sina srpskog vladara Ivana Crnojevića, koji je dobio ime Skender kada je primio islam. Ahmed je vladao do 1939. godine kada dolazi do italijanske invazije na Albaniju, pa italijanski kralj Vitorio Emanuele III Savojski postaje albanski kralj. Posle rata Albanija postaje socijalistička republika.

Srpske dinastije

Italijom, Francuskom i Osmanskim carstvom uvek su vladale njihove nacionalne dinastije. Srbijom su takođe vladale isključivo domaće dinastije, a ono po čemu smo jedinstveni je to što su vladari sve tri naše novovekovne dinastije (Petrović-Njegoš, Karađorđevići i Obrenovići) odabrani iz redova naroda. Petrovići su vladali Crnom Gorom, Karađorđevići Srbijom i Jugoslavijom i Obrenovići Srbijom.

Članovi naših dinastija sklapali su brakove sa članovima stranih dinastija, što je uobičajeno u Evropi, međutim na srpskom prestolu nikada nije sedeo pripadnik strane dinastije. 

Bonus video: Kada je počelo rivalstvo Miloša Obrenovića i Karađorđa?