Ova dva predmeta pripadala su Svetom Savi: Stara su preko 800 godina, jedan se nalazi u Srbiji, a drugi daleko od domovine (FOTO)
Srpska pravoslavna crkva i vernici danas slave Svetog Savu, prvog srpskog arhiepiskopa, velikog prosvetitelja i utemeljivača srpskog zakonodavstva.
Sveti Sava je jedna od ključnih ličnosti srpske istorije, i ima ogroman značaj za srpsku kulturu, veru i državu. U njegovo vreme pri manastirima su otvarane škole i bolnice, trudeći se da među narodom širi veru, ali i pismenost i nauku. Manastiri u Srbiji nisu bili samo centri duhovnosti, već i centri kulture, književnosti i nauke. Zato se njegova ikona danas nalazi u svim srpskim školama, ikona prvog srpskog prosvetitelja i jednog od temelja na kojem počiva srpska država.
Sveti Sava je dva puta išao na hodočašće u Svetu zemlju, a prvi put je to bilo 1229. godine. Kada stigao u Jerusalim, postao je prvi srpski princ i arhijerej koji se poklonio grobu Isusa Hrista. Posetio je i jerusalimskog patrijarha Atanasija i boravio u njegovoj rezidenciji. Sa patrijarhom ili sam služio je liturgije u hramu Vaznesenja. Posle dužeg boravka u Jerusalimu, krenuo je u posetu ostalim svetim mestima u Palestini, kao što su Vitlejem i Nazaret.
U manastiru Svetog Save Osvećenog na Zapadnoj Obali u Palestini, Sava je od monaha dobio na poklon žezlo i dve ikone Presvete Bogorodice. Žezlo se danas čuva u riznici manastira Mileševai jedini je sačuvan lični predmet Svetog Save u Srbiji. Napravljeno je od pozlaćenog srebra, visine je 143 centimetara i optočeno je poludragim kamenjem, a u glavi žezla se nalazi gorski kristal.
Pogledajte u galeriji fotografije replike žezla Svetog Save:
Kada su 1594. godine mošti Svetog Save spaljene u Beogradu, monasi su uspeli da sačuvaju štap i ruku svetitelja, prenoseći ih u manastir Svete Trojice u Pljevljima. Kasnije je štap vraćen u Mileševu, gde se i danas nalazi.
Istorijski muzej Srbije napravio je vernu kopiju žezla (štapa) Svetog Save, koja je izložena u muzeju za sve posetioce, kao i repliku njegovog ručnog krsta – stavroteke Svetog Save, koju je izradio filigranista Goran Ristović Pokimica po uzoru na original koji se čuva u Muzeju katoličke dijeceze Bordžija u Pijenci. Krst s natpisom „Sava prvi arhiepiskop i patrijarh srpski” čuva se u ovom muzeju kao dar pape Pija II. Relikvija potiče iz riznice manastira Žiča, odakle ju je udovica Lazara Brankovića sklonila na dvor svog oca Tome Paleologa, despota Moreje, u strahu od osmanskog nadiranja.
Pogledajte u galeriji fotografije replike ručnog krsta Svetog Save:
Iz istih razloga, njen otac je 1461. godine relikviju preneo u Italiju, gde se od tada čuva. Replika je urađena od pozlaćenog srebra i ukrašena slatkovodnim biserima, gorskim kristalom, ametistima i safirima.
Bonus video: