Na Lazarevu subotu jednu stvar nikako ne treba da radite kad ustanete ujutru: Ispoštujte ove običaje da vas prate napredak i zdravlje
Srpska pravoslavna crkva danas obeležava Lazarevu subotu, praznik koji se uvek slavi uoči Cveti, odnosno nedelju dana pred Vaskrs. Reč je o jednom od značajnijih dana u završnici Velikog posta, koji ima jasno utemeljenje u jevanđeljskom događaju i posebnu liturgijsku ulogu.
Lazareva subota, crkveni praznik poznat još i kao Vrbica, posvećena je događaju opisanom u Jevanđelju po Jovanu, kada Isus Hristos vaskrsava Lazara iz Vitanije, četiri dana nakon njegove smrti. Ovaj čin smatra se jednim od ključnih čuda u hrišćanstvu, jer neposredno prethodi Hristovom ulasku u Jerusalim i kasnijim događajima koji vode ka raspeću i vaskrsenju.
U teološkom smislu, Lazarevo vaskrsenje tumači se kao potvrda vere u vaskrsenje i večni život, ali i kao događaj koji je dodatno učvrstio odluku tadašnjih verskih vlasti da pokrenu postupak protiv Hrista.
Mesto praznika u crkvenom kalendaru
Lazareva subota ima specifičan položaj u bogoslužbenom poretku. Iako je i dalje deo posta, ovaj dan ima ublaženiji, svečaniji karakter. U crkvama se služi liturgija Svetog Jovana Zlatoustog, a u bogoslužbenim tekstovima preovlađuju motivi pobede života nad smrću.
Zajedno sa Cvetima, ovaj praznik predstavlja uvod u Strasnu sedmicu - period koji obuhvata poslednje dane Hristovog života pre raspeća.
Običaji i praksa među vernicima
U praksi, vernici Lazarevu subotu obeležavaju odlaskom na liturgiju, uz nastavak posta. U mnogim mestima tog dana se organizuje i pričešće za one koji su se za to pripremali tokom posta.
U narodu je praznik često povezan sa običajem poznatim kao Vrbica, koji se pre svega odnosi na decu i obeležava se nošenjem vrbovih grančica i zvončića. Ipak, taj običaj nije deo samog crkvenog učenja, već lokalne tradicije koja se razvila paralelno sa praznikom.
Drugi običaj je da se rano ujutro ubere cveće, ali ono mora da odstoji u dvorištu, u nekoj posudi sa vodom do praznika Cveti. U našoj tradiciji je da na Lazarevu subotu ne bi trebalo unositi cveće u kuću, jer članovima porodice do naredne Lazareve subote neće polaziti za rukom ono što budu radili.
Običaj koji najviše raduje najmlađe je odlazak u crkvu. Tradicija nalaže da roditelji obuku deci najlepšu garderobu i da im oko vrata stave zvončić kojim simbolično najavljuju ulazak Spasitelja u Sveti grad Jerusalim. Takođe, deci se na glavu stavljaju venčići ispleteni od cveća i vrbovih grančica. Grančice vrbe koje roditelji i deca donose iz crkve trebalo bi zadenuti uz ikonu sveca zaštitnika porodičnog doma.
Naši preci su, čim svane zora na Lazarevu subotu, odlazili na reku da se umiju. Potom bi iz reke uzimali kamen, stavljali ga na nogu i šutnuli ga što dalje uz reči: "Koliko sam ovaj kamen bacio, toliko zmija daleko od mene bila." Ovaj običaj i dalje opstaje u nekim delovima Srbije.
S obzirom na to da Lazareva subota "pada" u vreme Uskršnjeg posta, ne bi trebalo pevati i veseliti se, već umnožiti molitve. Iako je Lazareva subota veliki praznik i najava pobede života nad smrću, jer "svi koji videše Hrista kako je oživeo svog prijatelja priznaše ga za Sina Božijeg", u pravoslavnoj tradiciji subota je dan koji je posvećen upokojenima, te nije prikladno izražavati radost.
Lazareva subota se u pravoslavlju ne posmatra kao izdvojen događaj, već kao deo celine koja vodi ka Vaskrsu. Njena uloga je da naglasi centralnu temu hrišćanske vere - vaskrsenje - kroz konkretan jevanđeljski primer koji prethodi Hristovom sopstvenom vaskrsenju.
(Kurir.rs/ Blic žena)
Video: Šta je zaista važno tokom Bogojavljenja i kako ovaj praznik utiče na vernike