Najnovije vesti

SAVET STRUČNJAKA: Kako sprečiti urinarne infekcije
Foto: Promo

SAVET STRUČNJAKA: Kako sprečiti urinarne infekcije

Zdravlje

Bolno i učestalo mokrenje, pečenje, potreba za hitnim mokrenjem, osećaj nedovoljne ispražnjenosti mokraćne bešike, ponekad pojava krvi ili nemogućnost zadržavanja mokraće – sve su to tegobe koje prate urinarne infekcije, a najčešći izazivač je bakterija Echerihia coli (E. coli). Kada neko ima 2 urinarne infekcije tokom prethodnih 6 meseci ili 3 infekcije tokom prethodne godine, postavlja se dijagnoza rekurentne (ponavljane) urinarne infekcije.

Sa prof. dr Nadom Dimković, specijalistom nefrologije razgovaramo o tome zbog čega su neke žene sklone ponavljanim infekcijama mokraćnih puteva i kako ih mogu sprečiti.

Žene kod kojih se urinarne infekcije često ponavljaju imaju neke karakteristike koje ih svrstavaju u rizičnu grupu. Naime, sluzokoža njihovog urinarnog trakta poseduje posebne receptore preko kojih se E. coli lako zakači i tu razmnožava. U normalnim uslovima, E. coli (kao i druge crevne bakterije) je uvek tu, u okolini. Žene koje nemaju te receptore nisu dobri domaćini za nju, ali žene sa receptorima će je zadržati i imati česte simptome. Veoma često, infekcija je prisutna i u vaginalnoj sluzokoži iz istih razloga. Stoga lekar treba uvek pored urinokulture da proveri i vaginalni bris, jer ginekološka infekcija, ako se ne leči istovremeno kada i mokraćna infekcija, može poslužiti kao rezervoar ponovne urinarne infekcije.

Sprečavanje ponavljanih infekcija

Opšte mere uključuju:

  • Nošenje adekvatnog i komotnog veša i garderobe pogotovu zimi ili na plaži
  • Pažljiva higijena u toaletu (brisanje od napred prema nazad)
  • Izbegavanje kupanja u kadi/peni
  • Uzimanje dovoljne količine tečnosti pogotovu posle seksulalnog odnosa i pre spavanja
  • Regulisanje crevnog pražnjenja (zatvor)
  • Izbegavanje jako začinjene, kisele i ljute hrane
  • Korišćenje biljnih čajeva i biljnih preparata
  • Eliminacija stresa

Pored opštih mera, lekari kod težih oblika ponavljanih urinarnih infekcija neretko preporučuju i prevenciju antibiotikom (primenu manjih doza antibiotika u dužem vremenskom periodu). Male doze antibiotika ili uroantiseptika se uzimaju uveče pre spavanja, jer se tokom noći zadržava mokraća, a bakterije lakše razmnožavaju (najčešće Bactrim). Ovakva profilaksa nije bez negativnih posledica, jer može dovesti do razvoja bakterijske otpornosti ili naseljavanja drugih bakterija koje su otporne na dati lek.

Kako seksualni odnos može biti faktor rizika ponavljanih infekcija kod nekih žena, to se i kod njih savetuje upotreba antibiotika posle odnosa. Izbor i doze ovih lekova savetovaće nefrolog. Za žene u postmenopauznom periodu, pokušava se i sa primenom krema na bazi estrogena, hormona čija je koncetracija u tom životnom periodu smanjena a koji je važan za održavanje otpornosti sluzokože genitourinarnog trakta.

Obzirom da se radi o dugotrajnom režimu, važno je primeniti mere koje imaju najmanje negativnih posledica. Prekomerna upotreba antibiotika bilo kao terapija ili prevencija ne samo da vodi bakterijskoj otpornosti, već i crevnim komplikacijama i poremećaju crevnih bakterija koje su od koristi za ukupno zdravlje organizma i naseljavnju štetnih bakterijskih vrsta. Agencija za lekove i medicinski sredstva RS izdala je obaveštenje lekarima u vezi primene antibiotika i uroantiseptika koji se inače najčešće koriste za lečenje urinarnih infekcija. Prateći direktivu Evropske agencije za lekove, neki uroantiseptici (na bazi pipemidinske kiseline) su povučeni sa tržišta dok se najčešće korišćeni antibiotici (hinoloni) savetuju sa posebnim oprezom zbog ozbiljnih komplikacija na mišićno-koštanom i nervnom sistemu. Tako lečenje postaje još delikatnije i zahteva oprez i iskustvo stručnih lica.

Možda je to razlog što su poslednjih godina rađene studije sa ciljem da se ispita uloga biljnih preparata u prevenciji i lečenju ponavljanih urinarnih infekcija. Naime, Svetska zdravstvena organizacija je 2015. godine pokrenula Akcioni plan po pitanju sprečavanja razvoja bakterijske rezistencije. Ovaj plan promoviše ograničenu i pažljivu upotrebu antibiotika. Jedna od najistraživanijih biljaka jeste brusnica, kao način ne-antibiotske prevencije i pomoćnog lečenja ponavljanih infekcija urotrakta.

Uloga brusnice kod ponavljanih urinarnih infekcija dokazana kliničkim studijama

Dve validne studije su poredile efikasnost brusnice sa antibioticima u smanjenju učestalosti urinarnih infekcija. Pored toga što je u jednoj studiji dokazana podjednaka efikasnost brusnice i antibiotika, istraživači su pokazali manji rizik od rezistencije E. coli uz primenu brusnice u odnosu na Baktrim i Amoksicilin.¹

Navedena iskustva iz studija su bile osnova da se brusnica uvrsti u kliničke Vodiče za urinarne infekcije.

Međutim, nisu svi preparati brusnice isti. Postoje sokovi, suvi ekstrakti brusnice i preparati sa sprašenim celim plodom brusnice. Za suvi ekstrat se često ne zna koji deo ploda sadrži, kao i koliki je sadržaj proantocijanidina. Izdvajaju se proizvodi koji sadrže prah od celog ploda brusnice u kom se nalazi se pulpa, seme, sok i kora brusnice zbog čega su bogati proantocijanidinima (PAC), što su aktivne supstance koje ometaju Ešerihiju i druge bakterije da se zakače za sluzokožu mokraćnih puteva. Dokazano je da prah od celog ploda brusnice u količini od 500 mg/dan u trajanju od 6 meseci doprinosi smanjenju učestalosti urinarnih infekcija.¹

Mehanizam zaštite brusnice dodatno je pojačan zakišeljavanjem urina (prisustvo organiskih kiselina u brusnici), a biljni flavonoidi i polifenoli deluju zaštitno na sluzokožu svojim antioksidantnim i antiinflamatornim dejstvom usled smanjenog stvaranja zapaljenskih faktora.

Poznato je da se brusnica dobro toleriše i da ne postoji rizik od njene primene. Potreban je oprez kod dijabetičara zbog prisustva šećera u preparatima.

Delotvorni preparat brusnice (Naturoplex ® brusnica - ceo plod, visoka koncetracija PAC 7, 2%) može pomoći osobama sa problemom čestih infekcijama mokraćnih puteva. Osobe kojima se infekcija ponavlja treba da je uzimaju svakodnevno u periodu od više meseci uz primenu svih opštih mera prevencije. Preparat brusnice treba uzeti odmah nakon što se izleči akutna urinarna infekcija, jer se tako može doprineti smanjenju pojave ponavljanih urinarnih infekcija.

  1. Beerepoot MA, ter Riet G, Nys S, et al. Cranberries vs antibiotics to prevent urinary tract infections: a randomized double-blind noninferiority trial in premenopausal women. Arch Intern Med 2011;171:1270-8.
  2. McMurdo ME, Argo I, Phillips G, et al. Cranberry or trimethoprim for the prevention of recurrent urinary tract infections? A randomized controlled trial in older women. J Antimicrob Chemother 2009;63:389-95.
  3. Vostalova J, Vidlar A, Simanek V et al: Are high proanthocyanidins key to cranberry efficacy in the prevention of recurrent urinary tract infection? Phytother Res 2015;29:1559-67.

(Promo - tekst / Foto: Promo)

Prijavite se na newsletter.

Svakog dana besplatan pregled vesti na vaš e-mail.

* Obavezna polja

RAZMENA SADRŽAJA

Inicijalizacija u toku...