Tehnološka rupa Srbije: U ovom mestu Wi-Fi je skoro mit, kao da ste zakoračili pravo u devedesete!
Srbija je zemlja koja se brzo menja i napreduje, iako to možda ne izgleda jednako u svim krajevima. Dok Beograd, Novi Sad i Niš postaju centri digitalne revolucije, sa modernim internetom, startapovima i pametnim gradovima, ostatak zemlje polako sustiže taj tempo. U mnogim selima i manjim opštinama i dalje se oseća nostalgija za starim vremenima, ali to ne znači da su zaboravljena, naprotiv, upravo ta mesta pokazuju koliko upornost i prilagodljivost mogu da budu važni kada je reč o tehnologiji.
Jedno od takvih mesta upravo je opština Crna Trava, duboko na jugu Srbije, koja se decenijama suočavala sa infrastrukturnim izazovima i depopulacijom. Tehnološki gledano, ovo je jedno od najnerazvijenijih područja u zemlji gde brz internet i digitalne usluge nisu bile dostupne kao u gradskim centrima, a škole i lokalne institucije dugo nisu imale adekvatnu digitalnu opremu. Ipak, ono što ovo mesto čini posebnim jeste upornost lokalnog stanovništva i želja da se povežu sa svetom.
Internet i digitalne usluge znatno slabije nego u ostatku zemlje
Prema stručnim analizama ruralnog razvoja, opština Crna Trava i okolna sela su među područjima sa najnižim nivoom digitalne povezanosti, infrastrukture i tehnološke spremnosti u celoj zemlji. U tom regionu su internet i digitalne usluge znatno slabije razvijeni nego u proseku države, a lokalne zajednice još uvek se suočavaju sa ograničenjima u pristupu brzom internetu i modernim tehnološkim sadržajima.
Prema istraživanju o digitalnoj spremnosti seoskih zajednica u Srbiji, upravo opštine kao što su Crna Trava, kao i Knić, Rekovac i Žabari, označene su kao one sa najnižim kapacitetima u oblasti digitalne povezanosti, upravljanja i dostupnosti mrežne infrastrukture.
Stari DSL se i dalje koristi
Na prvi pogled, ta sela deluju kao da su ostala zamrznuta u vremenu: asfaltirane ulice su retke, osnovne usluge se sve manje nude lokalno, a mobilna mreža i internet često su sporiji nego kod komšija u većim mestima.
U mnogim selima nedostaje ne samo infrastruktura, već i ekonomska motivacija za investicije jer se operatorima jednostavno ne isplati da postavljaju optičke kablove u tanke naseljene predele. To ostavlja stanovnike sa uslugama koje su, barem u tehnološkom smislu, nekoliko generacija iza onoga što je u Srbiji danas standard. U tim mestima mobilni internet zna da bude slab, stari DSL (stari internet preko bakarne žice) je ponekad jedina opcija, a mladi se često sele u gradove jer nemaju mogućnosti da rade online ili da edukuju decu koristeći digitalne resurse sa kojima se susreću njihovi vršnjaci u većim centrima.
Zaostale opštine napreduju velikom brzinom
No, nije samo infrastruktura problem. Tehnološka pismenost tj. sposobnost ljudi da koriste digitalne alate i snalaze se u modernom online svetu, i dalje kasni u odnosu na gradske sredine. Mnogi stariji stanovnici u ruralnim sredinama ne rade sa računarima ili pametnim telefonima više od osnovnih funkcija, što dodatno komplikuje mogućnost da lokalna zajednica koristi pun potencijal interneta, online usluga i digitalnog obrazovanja.
Ipak, važno je napomenuti da se situacija menja i to brže nego što se može očekivati imajući u vidu da Vlada Srbije i međunarodni partneri ulažu veliki napor u povezivanje tih zajednica, gradeći optičke mreže i donoseći digitalne usluge bliže korisnicima.
Od zaboravljenih sela do digitalnog prozora u svet
Tako danas, zahvaljujući državnim i međunarodnim projektima, Crna Trava i slične opštine polako dobijaju brzi internet, digitalne učionice i pristup modernim tehnologijama. Deca u lokalnim školama uče da koriste računare, internet postaje alat za posao i komunikaciju, a lokalni preduzetnici polako uvode online prodaju i digitalni marketing, što sve pokazuje da čak i područja koja su bila najzaostalija u tehnološkom smislu mogu da sustignu svet, ako postoji volja, znanje i podrška.
Svaki novi računar, svaka brza internet konekcija i svaka digitalna učionica ovde nisu samo tehničke novine, već simbol povezivanja sa svetom, otvaranja novih prilika i dokaz da ni najudaljenija sela ne moraju ostati iza globalnog digitalnog toka. Srbija, sa svim svojim kontrastima, pokazuje da napredak nije privilegija velikih gradova, već rezultat spremnosti i zajedničkog truda, a Crna Trava je samo dokaz da i najmanje razvijena mesta mogu zakoračiti u budućnost.
Zabranjeno preuzimanje dela ili čitavog teksta i/ili foto/videa, bez navođenja i linkovanja izvora i autora, a u skladu sa odredbama WMG uslova korišćenja i Zakonom o javnom informisanju i medijima.
Bonus video: