Teroristi vrbuju decu preko video-igara! Evropol otkrio hiljade spornih linkova na internetu
- Evropol je upozorio da ekstremističke grupe koriste video-igre, četove i onlajn zajednice za širenje propagande i vrbovanje, uključujući maloletnike.
- U međunarodnoj akciji prijavljeno je više od 9.000 spornih linkova na 47 platformi, a sadržaj je prosleđen operaterima na procenu.
- Stručnjaci poručuju da igre same nisu problem, već njihova zloupotreba, pa su važni nadzor roditelja i alati poput AI sistema Watchtower.
Umesto da propagandu objavljuju samo na društvenim mrežama, koriste četove, onlajn zajednice, simulacije i igranje uloga kako bi privukle nove pristalice, uključujući i maloletnike. Na ovaj problem upozorio je Evropol nakon velike međunarodne akcije u kojoj je otkriveno više od 9.000 spornih linkova.
Akciju su početkom novembra koordinirali Evropol i nadležni organi Španije, a u njoj su učestvovale specijalizovane policijske jedinice iz 16 država. Istražitelji su identifikovali više od 9.000 linkova koji vode do sadržaja povezanih sa terorizmom i nasilnim ekstremizmom. Materijal je pronađen na ukupno 47 platformi, među kojima su bile i gejming i društvene mreže.
Prijavljeni sadržaji obuhvatali su različite oblike ekstremizma, od džihadističkog i nasilnog desničarskog do ekstremno levičarskog i anarhističkog. Linkovi su prosleđeni platformama kako bi njihovi operateri procenili sadržaj i odlučili koje mere treba preduzeti. To ne znači da je svih 9.000 linkova automatski uklonjeno, već da su prijavljeni nadležnim servisima.
U akciji je učestvovala i hrvatska policija, odnosno jedinica koja se bavi suzbijanjem terorističkih aktivnosti na internetu. Njeni pripadnici prate javno dostupne digitalne sadržaje i sarađuju sa policijskim i bezbednosnim službama drugih država kako bi prepoznali propagandu i pozive na nasilje.
Igrice postaju prostor za širenje ekstremizma
Posebno zabrinjava način na koji se pojedine grupe predstavljaju u virtuelnim svetovima. Koriste igranje uloga, odnosno takozvani role-play, kako bi oponašale strukture ekstremističkih organizacija, njihove simbole, ideologiju i događaje povezane sa terorističkim napadima. Takve simulacije mogu da posluže za veličanje nasilja i stvaranje zajednica u kojima se ekstremističke poruke predstavljaju kao deo igre.
Problem je u tome što se propaganda ne pojavljuje uvek kao otvorena politička ili ideološka poruka. Ponekad počinje kroz šale, mimove, zajedničke simbole i razgovore među igračima. Kada se takav sadržaj ponavlja i postane uobičajen deo komunikacije, granica između provokacije i podržavanja nasilnih ideja može postepeno da se pomera.
Kako vrbuju nove članove?
Pojedinci mogu najpre da se uključe u razgovore i zajednice koje deluju bezazleno, a zatim da budu izloženi sve ekstremnijim porukama. Zajednički interesi i osećaj pripadnosti grupi mogu da posluže kao način da se uspostavi poverenje i ostvari uticaj na mlađe korisnike.
Komunikacija se ponekad nastavlja izvan same igre. Korisnici mogu da budu pozvani u zatvorenije grupe i na druge servise, gde je sadržaj teže pratiti i moderirati. Evropska komisija upozorava da se gejming okruženja u nekim slučajevima koriste kao početna tačka za uspostavljanje kontakta, nakon čega se razgovori premeštaju na druge platforme.
Naravno, ovo ne znači da su video-igre same po sebi opasne ili da će dete koje igra onlajn igrice postati meta ekstremista. Većina gejming zajednica služi druženju i zabavi, a istraživanja ne pokazuju da video-igre same po sebi izazivaju nasilje. Problem nastaje kada pojedinci i organizovane grupe zloupotrebljavaju komunikaciju i poverenje među igračima.
Veštačka inteligencija pomaže u otkrivanju opasnog sadržaja
Evropska komisija podržava i projekat GEMS, koji se bavi prepoznavanjem pokušaja radikalizacije u gejming okruženjima. U okviru projekta razvijen je sistem Watchtower, koji uz pomoć veštačke inteligencije pomaže analitičarima da uoče ekstremističke poruke u javnim onlajn razgovorima.
Ovaj alat namenjen je praćenju javno dostupnih razgovora na servisima kao što su Twitch, Reddit, Discord i YouTube Live. Sistem je u fazi testiranja u saradnji sa irskom policijom i drugim evropskim partnerima, a njegova uloga je da pomogne stručnjacima da brže prepoznaju sumnjive obrasce.
Šta roditelji treba da znaju?
Stručnjaci upozoravaju da je važno obratiti pažnju na to sa kim deca razgovaraju tokom igranja, u koje grupe ulaze i da li ih nepoznate osobe pozivaju na komunikaciju van igre. Posebno treba biti oprezan kada neko traži lične podatke, insistira na tajnosti razgovora ili pokušava da dete odvoji od porodice i prijatelja.
Igre nisu problem, već njihova zloupotreba
Evropol ovom akcijom pokazuje da se borba protiv ekstremističke propagande više ne vodi samo na klasičnim društvenim mrežama.
Virtuelni svetovi, četovi i gejming zajednice postali su deo digitalnog prostora u kojem se šire informacije, ali i u kojem pojedinci mogu da pokušaju da manipulišu drugima. Zato je saradnja policije, tehnoloških kompanija, roditelja i stručnjaka sve važnija.
Zabranjeno preuzimanje dela ili čitavog teksta i/ili foto/videa, bez navođenja i linkovanja izvora i autora, a u skladu sa odredbama MONDO Inc uslova korišćenja i Zakonom o javnom informisanju i medijima.
