O CRKVI

- 1811. podigao je Karađorđe

- spada među prve sazidane crkve u modernoj Srbiji (dotad su Turci dozvoljavali samo brvnare)

- zvona izlivena u Beogradskoj topolovnici i prva su koja su se oglasila u slobodnoj Srbiji posle vekovnog ropstva nad Turcima

- 1811-1813. freskopis radio Petar Nikolajević Moler

- u kupoli, umesto Isusa Pantokratora, što je uobičajeno, naslikana Sveta Trojica

Ovde je po;ivao Kara]orđe od 1819. do 1930. foto: Zorana Jevtić

- u oltarskom delu nalaze se kompozicije Bogorodica Oranta, Hristovo vaznesenje, kao i 11 svetitelja

- 1813. godine, po slomu Prvog srpskog ustanka, Turci pale crkvu

- 1814. narod obnavlja crkvu, a potom i knez Aleksandar Karađorđević dolaskom na vlast 1842.

- do 1930. u crkvi počivaju Karađorđe, njegova supruga Jelena, unučad

- u crkvi su izloženi i bogoslužbeni predmeti iz 1843, koje je poklonio knez Aleksandar, ali i oni iz 1904, iz vremena kralja Petra I Karađorđevića

Dragan Reljićfoto: Zorana Jevtić

UGRAĐEN KAMEN S DVORCA POSLEDNJEG SRPSKOG DESPOTA

Karađorđe, rođen u Viševcu, beše jedan od prvih stanovnika Topole.

- Topola postoji samo kao toponim do dolaska Karađorđeva. Zvala se nekad, kako pokazuju austrougarske mape, po reci Kamenici, koja je 200 m dalje od Karađorđevog grada. U Topoli su oduvek ljudi razmenjivali robu jer je bila raskršće puteva. Karađorđeva prva kuća bila je od talpe, to su grede koji se pakuju jedna na drugu - objašnjava nam istoričar Dragan Reljić, upravnik Zadužbine kralja Petra I Karađorđevića na Oplencu, i pokazuje nam u Karađorđevom konaku maketu te kuće, koja je bila na mestu današnjeg spomenika, ispred crkve.

Maketa prve Karađorđeve kućefoto: Zorana Jevtić

Kako je bivao imućniji, kuća je postajala sve veća, na dva nivoa, ali je zapaljena na početku ustanka, te je Karađorđe sve do podizanja grada imao neku vrstu privremene kuće, da bi od 1811. do 1812. Karađorđev konak postao najveće gradilište na Balkanu.

- Kad je Karađorđe počeo da zida taj svoj dvor, odlazio je u obližnje mesto pod Venčacom, gde je bio dvorac poslednjeg srpskog despota Pavla Bakića. S ruševina je uzimao kamen i svojom rukom ga uzidao u kuću. U pauzi, kad nije bilo ratova i svega, Karađorđe je vreme, kao pravi domaćin, provodio upravo ovde, u Topoli, zidajući - ističe Reljić.