Zabrinjavajuća mapa umiranja od raka u Srbiji: "Batut" objavio gde se tačno i od kog karcinoma najviše umire

Broj umrlih od raka u Srbiji je u 2024. godini porastao u odnosu na 2023. godinu pokazuju najnoviji podaci o malignim bolestima u našoj zemlji.

U ovim delovima Srbije se najviše umire od raka

Najveća smrtnost u odnosu na broj stanovnika bila je u okruzima u Vojvodini i u Istočnoj Srbiji.

Međutim, zbog najveće koncentracije stanovništva, ukupan broj smrtnih slučajeva je najviši u najnaseljenijim sredinama. S tim u vezi, najviše preminulih je u Beogradskom regionu, gde je tokom godine registrovano 2.625 umrlih muškaraca i 2.588 umrlih žena.

Nakon Beograda, najveći broj smrtnih ishoda beleži se u Južnobačkoj oblasti, sa 935 preminulih muškaraca i 884 preminule žene.

S obzirom na sve ovo, iako Beogradski i Južnobački okrug imaju najveći broj smrtnih slučajeva zbog velike gustine naseljenosti, stanovništvo Južnobanatskog, Zapadnobačkog i Zaječarskog okruga ima statistički najveći rizik od umiranja od malignih bolesti kada se posmatra proporcionalno njihovom broju stanovnika.

Vodeći uzroci smrtnosti po polu

U 2024. godini od raka je preminulo 10.967 muškaraca a najčešći uzroci su bili:

• Rak pluća i bronha - 2.998 preminulih, što čini čak 27,3 odsto svih smrtnih slučajeva od raka kod muškaraca.
• Rak debelog creva i rektuma - 1.570 preminulih (14,3 odsto).
• Rak prostate - 1.059 preminulih (9,7 odsto).
• Rak pankreasa - 623 preminula (5,7 odsto).
• Rak mokraćne bešike - 494 preminula (4,3 odsto).

Najnovija statistika "Batuta" pokazuje da je u 2024. godini od raka umrlo 9.347 žena, kao i da je prvi put posle 8 godina rak pluća vodeći uzrok smrti a ne rak dojke.

Tako su sada vodeće vrste raka kod žena:

• Rak pluća i bronha - 1.844 preminule žene, što čini 19,7 odsto svih smrtnih slučajeva od maligniteta kod žena
• Rak dojke - 1.700 preminulih (18,2 odsto)
• Rak debelog creva i rektuma - 973 preminule (10,4 odsto).
• Rak pankreasa - 588 preminulih (6,3 odsto).
• Rak jajnika (ovarijuma) - 430 preminulih (4,6 odsto).

Umiranje od raka po polu i mestu

Umiranje muškaraca od raka po okruzima

Najviša stopa umiranja muškaraca od raka zabeležena je u:

• Južnobanatskoj oblasti - 435,4 preminula na 100.000 muškaraca
• Zaječarska oblast - 433,6 na 100.000 muškaraca
• Zapadnobačka - 421,2 na 100.000 muškaraca
• Severnobačka oblast - 380,8 na 100.000 muškaraca

Umiranje žena od raka po okruzima

Najviša stopa umiranja žena beleži se u:

• Zapadnobačka oblast - 364,6 preminulih na 100.000 žena
• Južnobanatska oblast - 363,7 na 100.000 žena
• Severnobačka oblast - 362,9 žena
• Zaječarska oblast - 349 žena.

Vodeći uzroci smrti u okruzima u kojima se najviše umire od raka

Najčešći uzroci smrtnosti od malignih tumora u ovim okruzima u 2024. godini se poklapaju sa opštim nacionalnim trendom. Ubedljivo najviše života odnose rak pluća i bronha, rak debelog creva i rektuma, rak dojke i rak prostate.

Vodeće vrste raka za oba pola po okruzima:

Beogradski region

Najviše pacijenata umrlo je od:

• Raka pluća i bronha - 1.327 preminulih (751 muškarac i 576 žena)
• Raka debelog creva i rektuma - 640 preminulih (363 muškarca i 277 žena)
• Raka dojke - 446 preminulih žena
• Raka pankreasa - 312 preminulih (137 muškaraca i 175 žena)
• Raka prostate - 292 preminula muškarca.
• Raka želuca - 193 preminula (122 muškarca i 71 žena).

Zapadnobački okrug

U ovom okrugu najviše smrtnih slučajeva uzrokovao je:

• Rak pluća i bronha - 148 preminulih (92 muškarca i 56 žena)
• Rak debelog creva i rektuma - 86 preminulih (50 muškaraca i 36 žena)
• Rak dojke - 54 preminule žene
• Rak pankreasa - 32 preminula (19 muškaraca i 13 žena)
• Rak prostate - 23 preminula muškarca.

Južnobačka oblast

Prema podacima prikazanim u tabelama mortaliteta za ovaj okrug, vodeći uzroci smrti od raka u 2024. godni bili su:

• Rak pluća i bronha - 130 preminulih (87 muškaraca i 43 žene)
• Rak debelog creva i rektuma - 62 preminula (39 muškaraca i 23 žene)
• Rak pankreasa - 39 preminulih (19 muškaraca i 20 žena)
• Rak dojke - 37 preminulih žena
• Rak prostate - 25 preminulih muškaraca.

Južnobanatski okrug

U ovom okrugu statistika pokazuje da je najviše pacijenata umrlo od:

• Raka pluća i bronha - 114 preminulih (74 muškarca i 40 žena)
• Raka debelog creva i rektuma - 60 preminulih (32 muškarca i 28 žena)
• Raka dojke - 46 preminulih žena
• Raka prostate - 23 preminula muškarca
• Raka pankreasa - 21 preminuli (10 muškaraca i 11 žena).

Zaječarski okrug

• Rak pluća i bronha - 84 preminula (57 muškaraca i 27 žena)
• Rak debelog creva i rektuma - 43 preminula (21 muškarac i 22 žene)
• Rak dojke - 27 preminulih žena.
• Rak pankreasa - 19 preminulih (9 muškaraca i 10 žena)
• Rak prostate - 16 preminulih muškaraca
• Rak želuca - 16 preminulih (11 muškaraca i 5 žena).

Obolevanje od raka po okruzima

Kada je reč o obolevanju od raka, ubedljivo najviše stope obolevanja beleže se u Južnobanatskoj oblasti, i to kod oba pola.

Okruzi u kojima su najviše stope obolelih muškaraca:

• Južnobanatski okrug - 959,7 obolelih na 100.000 muškaraca
• Južnobački okrug - 877,0
• Pčinjski okrug - 872,2

Okruzi u kojima su najviše stope obolelih žena:

• Južnobanatski okrug - 884,0 obolelih na 100.000 žena
• Zapadnobački okrug - 775,8
• Severnobački okrug - 773,5.

Kada se gleda ukupan broj novodijagnostikovanih slučajeva, zbog najveće koncentracije stanovništva prednjače najveći gradovi.

Najveći broj novoobolelih, naime, beleži se u Beogradskom regionu, gde je tokom godine registrovan 4.981 novooboleli muškarac i 4.904 novoobolele žene. Sledi Južnobačka oblast sa 1.676 novoobolelih muškaraca i 1.582 novoobolele žene.

Muškarci su najviše obolevali od:

• rak pluća i bronha - 4.246 obolela muškarca
• kolorektalni karcinom (rak debelog creva i rak rektuma) - 3.271 mušakarac oboleo
• rak prostate - otkriven kod 2.704 muškaraca
• rak mokraćne bešike - otkriven kod 1786 muškaraca
• rak pankreasa - otkriven kod 741 muškarca

Žene su najviše obolevale od:

• rak dojke - dijagnostikovan kod 4.544 žene
• rak pluća i bronha - otkriven kod 2.178 žena
• rak debelog creva i rektuma - otkriven kod 2077 žena
• rak grlića materice - dijagnostikovan kod 1048 žena
• rak materice - otkriven kod 1042 žene.

Struktura obolevanja i umiranja prema godinama ostala je gotovo identična. Maligni tumori dominantno pogađaju stariju populaciju. Najveći procenat novih obolelih i umrlih i u 2023. i u 2024. godini, kod oba pola pripada uzrasnoj grupi od 65 do 74 godine, uz visoke procente kod starijih od 75 godina.

Kurir.rs/ Blic