RADOST KOD AMERIČKIH INDIJANACA: "Razbila" je na izborima, postala prva žena iz redova starosedelačkih naroda na čelu jedne savezne države, najavljuje promene
- Kandidatkinja Demokratske stranke i pripadnica plemena Laguna Pueblo pobedila je republikanca Grega Hala, a kampanju je vodila uz poruke o socijalnoj zaštiti i zdravstvu
- Njena pobeda ocenjuje se kao istorijski trenutak za starosedelačke narode, koji su dugo bili nedovoljno zastupljeni u politici SAD
Bivša američka ministarka unutrašnjih poslova Deb Haland pobedila je na izborima za guvernerku Novog Meksika, čime je postala prva žena poreklom iz starosedelačkih naroda Amerike koja će predvoditi jednu saveznu državu SAD.
Haland, 65-godišnja kandidatkinja Demokratske stranke i pripadnica plemena Laguna Pueblo, pobedila je republikanskog kandidata Grega Hala, biznismena i dugogodišnjeg gradonačelnika grada Rio Ranča.
Njena pobeda predstavlja istorijski trenutak za starosedelačke narode Amerike, čiji su pripadnici decenijama bili nedovoljno zastupljeni u političkom životu zemlje.
Haland je nacionalnu političku prepoznatljivost stekla 2018. godine, kada je izabrana u Predstavnički dom Kongresa. Tada je postala jedna od prve dve žene poreklom iz starosedelačkih naroda koje su ušle u taj dom američkog parlamenta.
Nakon pobede Džozefa Bajdenana predsedničkim izborima 2020. godine, imenovana je za ministarku unutrašnjih poslova, postavši prva pripadnica starosedelačkih naroda na čelu jednog ministarstva u američkoj saveznoj vladi.
Tokom mandata zalagala se za zaštitu zemljišta od posebnog kulturnog značaja za starosedelačke zajednice, kao i za rešavanje problema nestalih i ubijenih pripadnika tih naroda.
Od samohrane majke do guvernerke
Haland je tokom kampanje često govorila o svom životnom putu i iskustvu samohrane majke koja je koristila državnu socijalnu pomoć pre nego što je upisala i završila pravni fakultet.
Pre ulaska u politiku vodila je mali privatni posao prodaje salse, a čak je i nakon imenovanja za ministarku unutrašnjih poslova otplaćivala studentske kredite.
Njena kampanja bila je usmerena na proširenje socijalne zaštite, poboljšanje pristupa zdravstvenim uslugama u ruralnim područjima i očuvanje prirodnih resursa.
Posebno je isticala potrebu za zaštitom vode i svetih zemljišta starosedelačkih zajednica, kao i istraživanjem istorije internata i škola u koje su domorodačka deca bila prisilno odvođena.
Njena kandidatura privukla je veliku pažnju među pripadnicima starosedelačkih zajednica, koji čine više od 12 odsto stanovništva Novog Meksika. Tokom kampanje dobila je podršku istaknutih demokrata, među kojima je i bivši predsednik SAD Barak Obama.
Istorijski trenutak za starosedelačke narode
Halandina pobeda deo je šireg trenda povećanog političkog angažovanja pripadnika starosedelačkih naroda u SAD.
Prema podacima "Organizacije za jačanje političkog liderstva pripadnika starosedelačkih naroda Amerike", tokom izbornog ciklusa 2026. godine čak 358 kandidata poreklom iz starosedelačkih zajednica kandidovalo se za različite lokalne, državne i federalne funkcije, što je rekordan broj.
Iako su starosedelački narodi poslednjih godina ostvarili značajan napredak u političkom predstavljanju, put do biračkih prava bio je dug.
U Novom Meksiku pravo glasa dobili su tek 1948. godine, nakon što je pripadnik plemena Laguna Pueblo i veteran Drugog svetskog rata Migel Truhiljo tužio saveznu državu zbog diskriminacije.
Na nivou cele Amerike starosedelačkom stanovništvu pravo glasa priznato je tek tokom šezdesetih godina prošlog veka. Haland je tokom kampanje isticala da želi da obezbedi bolju budućnost za sve stanovnike Novog Meksika, posebno za zajednice koje su dugo bile zanemarene.
- Ponekad zaboravim činjenicu da bih mogla da postanem prva žena poreklom iz starosedelačkih naroda na toj funkciji. Toliko smo zauzeti kampanjom i pokušavamo da budemo svuda u isto vreme - izjavila je Haland.
Dodala je da joj je posebno važno što njena kandidatura može da pokaže ljudima koji se nikada politički nisu predstavili javnosti da i oni mogu da postanu lideri, bez obzira na poreklo ili finansijske mogućnosti.
(Kurir.rs/The Guardian/Preneo: V.M.)
