icon-checkicon-closeicon-commentsKurir_icon_fonts_template-38Kurir_icon_fonts_template-37icon-downicon-erroricon-galleryicon-homeicon-infoicon-logouticon-nexticon-passwordicon-plusicon-previcon-reacticon-searchicon-soc-fbicon-soc-gplusicon-soc-insicon-soc-mailicon-soc-rssicon-soc-twittericon-soc-vibericon-soc-wupicon-soc-ytKurir_icon_fonts_template-34Kurir_icon_fonts_template-33icon-totopicon-usericon_reactsoc-viber

Najnovije vesti

Espreso.rs


Adria media

PRE 200 GODINA POSTAO JE PRVA PRESTONICA MODERNE SRBIJE: U Kragujevcu je nastala prva visoka škola, pozorište, avionska bomba ali i fabrika pekmeza, bombona, kesa...
Foto: Aleksandar Jovanović

jubilej

PRE 200 GODINA POSTAO JE PRVA PRESTONICA MODERNE SRBIJE: U Kragujevcu je nastala prva visoka škola, pozorište, avionska bomba ali i fabrika pekmeza, bombona, kesa...

Društvo

Grad Kragujevac je odlukom kneza Miloša Obrenovića pre dva veka na Đurđevdan, u manastiru Vraćevšnica, proglašen za prvu prestonicu moderne Srbije.

 

Miloš je odmah posle toga u gradu napravio svoj dvorski konak kao i opšte-narodni sud. Ali ovaj grad po mnogo čemu možemo nazvati prvim u Srbiji.

 

Tako je u ovom gradu nastao prvi orkestar „Knjaževsko–srpska banda” koji predstavljala početak muzičke umetnosti. Svirali su na svečanostima i svuda gde bi se knez pojavio, a pre toga u Srbiji se svirala samo narodna muzika.

 

U Kragujevcu je osnovana i jedna od najstarijih gimnazija u Srbiji 1833. godine a kasnije su počele i da se štampaju Novine serbske, čiji je urednik bio Dimitrije Davidović.

Prvi Knjaževsko-srpski teatar na čelu sa upravnikom Joakimom Vujićem je otvoren 1835. godine. Iste godine počinje da radi i prva apoteka, a godinu dana kasnije i vojna bolnica.

Knez Miloš Obrenović
Knez Miloš Obrenovićfoto: Profimedia

Preteča Visoke škole i Beogradskog univerziteta je Licej nastao 1838. godine, a uz Licej je osnovana i biblioteka.

 

Kragujevac je 1841. godine prestao da bude glavni grad a za prestonicu je proglašen Beograd. Ipak, razvoj je nastavljen a i dalje je ostao veoma važan.

Tako je zbog uzavrele situacije u Evropi, 1851. godine Topolivnica iz Beograda preseljena u Kragujevac. Marta 1854. je osnovana i Zanatlijska škola pri Topolivnici.

U toj fabrici konstruisana je i prva avionska bomba za potrebe Crnogorske vojske prilikom opsade Skadra. Fabrika je radila do oktobra 1915. godine, kada razorena nakon pada Kragujevca.

Tokom napada na Srbiju 1914. godine u Kragujevcu se nalazila Vrhovna komanda.

 

Ime dobio po ptici

 

Zanimljivo je da je Kragujevac ime dobio po ptici kraguje, koja se u srednjem veku koristila za lov, a koja je naseljavala šume u Lepeničkoj oblasti. Postoji i teorija da ime grada potiče od muškog imena Kraguj, ali je ono bilo veoma retko.

Između dva svetska rata u gradu je radila i Prva jugoslovenska ovlašćena fabrika za proizvodnju povrća, voća i mesa, fabrika pekmeza, buradi i bombona Svetozara Stefanovića, fabrika kože, Prva kragujevačka fabrika kesa Milana Golubovića, fabrika leda i soda–vode Sekule Kneževića (1930), fabrika leda Koste Mišića (1934), Mehanička tkačnica Dušana M. Stojanovića (1936) i dr.

Inače, grad je poznati i po jednom od najkrvavijih osveta nacističke Nemačke kada je za tri dana ubijeno oko 3.000 civila. Radilo se o odmazdi Nemaca za 10 ubijenih i 26 ranjenih vojnika, a među ubijenima je bilo i 300 kragujevačkih učenika i 15 dece starosti između 8 i 15 godina.

 

(Kurir.rs/Foto: Aleksandar Jovanović)

 

NOVO! Od sada možete da komentarišete i na Kurir Viberu!
Pridružite nam se, podelite svoje mišljenje!

RAZMENA SADRŽAJA

Inicijalizacija u toku...

Facebook Registracija

Popunite ostala polja kako bi zavrsili registraciju

Prijavi se

ili

Registracija

Promeni lozinku

Upišite email i mi ćemo vam poslati poruku sa linkom za promenu lozinke.

Unesite novo korisničko ime i lozinku

Aktivacioni mail

Upišite email adresu na koju želite da vam se pošalje aktivacioni email.

Promena lozinke

Uspešno ste promenili lozinku.


Promena lozinke

Poslali smo poruku na Vašu email adresu sa linkom za promenu lozinke. Proverite Vaš inboks i kliknite na link u mailu. Ako se poruka na nalazu u inboxu proverite nepoželjne poruke (spam).


Aktivacija profila

Poslali smo poruku na Vašu email adresu sa linkom za aktivaciju Vašeg profila. Proverite Vaš inboks i kliknite na link u mailu. Ako se poruka ne nalazu u inboksu, proverite "nepoželjne poruke" (spam).


Aktivacija profila

Vaš profil je uspesno aktiviran. Hvala što ste se registrovali.