Milčo Mančevski sa novim filmom na FAF: "Želeo sam da ispričam priču o velikoj ljubavi koja nije erotska"
- Crna komedija i porodična drama "Sestra, brat i šaht", ovenčana Gran-prijem Tokija, biće prikazana 22. novembra na Festivalu autorskog filma u Beogradu
Novi film proslavljenog makedonskog reditelja Milča Mančevskog "Sestra, brat i šaht" (Sister Brother Manhole Cover), dobitnik Gran-prija Tokija, glavne nagrade 39. Međunarodnog filmskog festivala u Tokiju, biće prikazan 22. novembra u Beogradu, u okviru Festivala autorskog filma (FAF).
Humor i apsurd
Najnovije ostvarenje autora kultnog filma "Pre kiše", nagrađenog Zlatnim lavom u Veneciji i nominovanog za Oskara, donosi neobičnu kombinaciju crne komedije, društvene satire, kriminalističkog filma i emotivne porodične drame. Posle velikog međunarodnog uspeha u Tokiju, film stiže pred beogradsku publiku, potvrđujući status Mančevskog kao jednog od najoriginalnijih autora savremene svetske kinematografije. U središtu priče su Malina i Viktor, sestra i brat koji žive na margini društva u postkomunističkoj Makedoniji. Preživljavaju kradući bronzane biste nacionalnih heroja i poklopce šahtova, pretapajući simbole prošlosti koja je obećavala bolji i pravedniji svet, ali ta obećanja nikad nije ispunila.
Mančevski i ovoga puta izbegava klasične žanrovske formule, spajajući apsurd, humor, tragediju i društvenu kritiku u priču o bezuslovnoj ljubavi između brata i sestre.
- Želeo sam da ispričam priču o velikoj ljubavi i bezuslovnom prihvatanju koje nije erotsko - ističe reditelj, naglašavajući da je empatija, a ne moralizovanje, polazište njegovog filmskog pripovedanja.
Veliki autor je ove godine već predstavio svoj dokumentarac "Dobri ljudi", koji će premijerno biti prikazan na Sarajevo film festivalu, a koji nije samo film o nesreći u Kočanima već i priča o dostojanstvu, sećanju i pravu žrtava da njihova istina ostane sačuvana. U novoj priči opet su junaci mali ljudi.
- Romantizovanje siromaštva i kriminala predstavlja izdaju ideje društveno i politički angažovane umetnosti. Siromaštvo je surovo i bolno. Naši junaci su žrtve okolnosti i licemernog društva, ali prkosno odbijaju da sebe vide kao žrtve - objašnjava Mančevski.
Film je naišao na izuzetno pozitivne reakcije međunarodne kritike. Skrin dejli (Screen Daily) ističe njegov provokativni duh, aktuelnost teme i crni humor, dok ga FILMuforia opisuje kao "veličanstveno otkačen" film koji pričom o krađi nacionalnog blaga najveće blago pronalazi u duboko ljudskoj povezanosti.
Cineuropa prepoznaje karakterističan rukopis Mančevskog, spoj ljudske bliskosti, tragedije, oštrih društvenih zapažanja i suvog humora, dok Sala grande film naziva "dirljivom, a urnebesno duhovitom odom za dvoje neodoljivih autsajdera". Portal High on Films posebno izdvaja snažne glumačke interpretacije Sare Klimovske, Filipa Trajkovskog i Sonje Mihajlove.
Posebnu dimenziju filmu daje i njegova burna predistorija. Mančevski je javno govorio o višegodišnjim institucionalnim opstrukcijama i političkim pritiscima s kojima se suočavao nakon što je prijavio korupciju u makedonskoj filmskoj industriji. Prema njegovim rečima, projekat je godinama bio blokiran, a realizovan je tek nakon uklanjanja prepreka.
- Ovo je globalni film s lokalnim ambijentom i globalnim pitanjima - kaže Mančevski, ističući da su ljubav, siromaštvo, nepravda i borba za ljudsko dostojanstvo univerzalne teme, one koje prevazilaze nacionalne i kulturne granice.
Podrška Srbije
Film "Sestra, brat i šaht" nastao je u koprodukciji Severne Makedonije, Bugarske, Srbije, Albanije, Italije i Velike Britanije. Srpski koproducent je "Sense Production", uz podršku Filmskog centra Srbije. Producent filma je Jane Kortošev, direktor fotografije Stefano Falivene, a autor muzike Igor Vasilev Novogradska.
U glavnim ulogama nastupaju Sara Klimovska, Filip Trajković i Sonja Mihajlova, uz Dejana Lilića, Petra Mirčevskog i druge glumce. Gran-pri Tokija predstavlja još jedno veliko međunarodno priznanje za Mančevskog, čiji je debitantski film "Pre kiše" 1994. godine osvojio Zlatnog lava u Veneciji i postao jedno od najznačajnijih ostvarenja savremene evropske kinematografije. Film traje 115 minuta, snimljen je na makedonskom jeziku, a Mančevski je i autor scenarija.
