POTRESNA SUDBINA LEGENDE JUGOSLOVENSKOG FUDBALA! Bio je najplaćeniji, pa umro u bedi! Njegov ratni podvig bio je inspiracija za HOLIVUDSKI HIT?!

Bio je jedan od najvećih fudbalskih talenata svog vremena, tresao je mreže na prvom Svetskom prvenstvu u istoriji, osvajao trofeje u Francuskoj i tokom Drugog svetskog rata predvodio borce pokreta otpora u borbi protiv nacista. A onda je usledio šokantan obrt - čovek koji je nekada zarađivao ogroman novac završio je kao lučki radnik i prodavac na pijaci, daleko od domovine.

Dečak sa Čubure koji je zaludeo fudbalsku Evropu

Ivan Bek, poznatiji kao Ivica, rođen je 29. oktobra 1909. godine u Beogradu, na Čuburi. Njegov otac Vili bio je nemačkog porekla, dok mu je majka Marta bila Čehinja. Iako je porodica imala korene u srednjoj Evropi, u njihovom domu govorio se srpski jezik, a prema biografskim zapisima, negovala se i velika ljubav prema Srbiji.

Fudbalski talenat pokazao je veoma rano. Sa svega 16 godina postao je prvotimac Beogradskog sportskog kluba, poznatog kao BSK, jednog od najjačih timova tadašnje zemlje. Za prvi tim odigrao je 50 utakmica i postigao čak 51 gol, što dovoljno govori o tome kakav je potencijal posedovao.

Godine 1928. otišao je u Šabac, gde je kratko nastupao za Mačvu, a potom se preselio u Francusku. Tamo je počeo uspon koji će ga pretvoriti u jednu od zvezda evropskog fudbala.

Golgeter koji je osvajao Francusku

Bek je u dresu Seta izrastao u vrhunskog napadača. Sa francuskim klubom osvojio je Kup Francuske 1930. godine, a u finalu protiv Rasinga iz Pariza postigao je dva gola u pobedi od 3:1.

Četiri godine kasnije, Set je osvojio i prvenstvo i kup Francuske, ostvarivši istorijsku duplu krunu. Bek je bio jedan od ključnih igrača tog tima, a u međuratnom periodu važio je za jednog od najcenjenijih fudbalera francuskog prvenstva.

Kasnije je nastupao i za Sent Etjen, a pošto je 1933. godine dobio francusko državljanstvo, igrao je i za reprezentaciju Francuske.

Ipak, posebno mesto u njegovoj biografiji zauzima nastup za reprezentaciju Kraljevine Jugoslavije na Svetskom prvenstvu 1930. godine u Urugvaju.

Tri gola na prvom Mundijalu

Na prvom Svetskom prvenstvu u istoriji, održanom 1930. godine, jugoslovenska reprezentacija napravila je veliki podvig plasmanom u polufinale. Bek je na turniru postigao tri gola - jedan protiv Brazila i dva protiv Bolivije.

Jugoslavija je pobedila Brazil sa 2:1, zatim Boliviju sa 4:0, a u polufinalu izgubila od domaćina Urugvaja sa 6:1. Tako je završila u društvu četiri najbolje ekipe prvog Mundijala, a Bek je ostao upamćen kao jedan od najzaslužnijih za uspeh reprezentacije.

Za nacionalni tim Kraljevine Jugoslavije odigrao je sedam utakmica i postigao pet golova.

Navodno, uoči samog prvenstva predsednik FIFA Žil Rime je savetovao da se Bek uvrsti u reprezentaciju, nazivajući ga jednim od najboljih profesionalaca koje je gledao u Francuskoj.

Od fudbalskog terena do borbe protiv nacista

Kada je izbio Drugi svetski rat, Bekova karijera našla se u drugom planu. Umesto fudbalskih terena, njegov život obeležila je borba protiv nemačke okupacije Francuske.

Priključio se francuskom pokretu otpora i postao jedan od komandanata gerilskog odreda u oblasti oko Sisterona, u francuskim Alpima. Prema istraživanjima francuskih autora koji se bave njegovom biografijom, učestvovao je u organizovanju i vođenju boraca otpora, a njegova ratna uloga bila je daleko značajnija od običnog učešća u pojedinačnim akcijama.

Posebno mesto zauzima oslobađanje zatvorenika iz tvrđave Sisteron. U julu 1944. godine, Bek i njegovi saborci učestvovali su u akciji tokom koje je oslobođen veliki broj zarobljenih pripadnika pokreta otpora.

Tvrđava je bila važna nemačka pozicija, a akcija je postala jedan od najupečatljivijih događaja u Bekovoj ratnoj biografiji. Njegovo učešće u borbi protiv nacista ostalo je zabeleženo u francuskim fudbalskim i istorijskim tekstovima.

Za zasluge tokom rata Bek je odlikovan francuskim ordenom Legije časti, jednim od najviših državnih priznanja u toj zemlji.

"U orlovom gnezdu"

Jedan od najzanimljivijih detalja koji se povezuje sa životom Ivice Beka jeste čuveni holivudski ratni film "U orlovom gnezdu" iz 1968. godine, sa Ričardom Bartonom i Klintom Istvudom u glavnim ulogama.

Film prati grupu savezničkih komandosa koji tokom Drugog svetskog rata kreću u opasnu misiju oslobađanja zarobljenog američkog generala iz nemačke tvrđave u Alpima. Neverovatna akcija, neprijateljsko uporište i oslobađanje zarobljenika podsećaju na događaje u kojima je Bek učestvovao tokom borbi protiv nacista, posebno na akciju kod francuskog Sisterona 1944. godine.

Da li je upravo Bekov podvig poslužio kao inspiracija za čuveni film? Takva mogućnost zvuči intrigantno, a sličnosti između stvarnih događaja i filmske priče zaista su upečatljive.

Od slave i trofeja do siromaštva

Posle rata Bek je pokušao da nastavi život u fudbalu, ovog puta kao trener, ali nije ostvario uspeh kakav je imao kao igrač. Menjao je sredine, a njegova nekadašnja slava sve više je bledela.

Pred kraj života vratio se u Set, grad u kojem je izgradio najveći deo svoje fudbalske karijere. Pokušao je da vodi mali ugostiteljski objekat, ali mu posao nije uspeo. Potom je radio kao lučki radnik, a prema biografskim zapisima, zarađivao je i prodajom robe na pijaci.

Čovek koji je nekada bio među najcenjenijim fudbalerima Francuske našao se daleko od života kakav je imao na vrhuncu karijere. Njegova sudbina postala je simbol surovog obrta koji slava ne može da spreči.

Ivica Bek preminuo je 2. juna 1963. godine u Setu, od posledica srčanog udara. Imao je 53 godine. Sahranjen je na lokalnom groblju Le Pi.

Čovek čija je priča zaslužila da bude zapamćena

Bek je bio mnogo više od fudbalera koji je postigao tri gola na prvom Svetskom prvenstvu. Bio je jedan od pionira jugoslovenskog fudbala, zvezda francuskih terena i učesnik istorijskih događaja tokom Drugog svetskog rata.

Njegova biografija nosi gotovo neverovatan raspon - od Čubure i BSK-a, preko velikih stadiona Francuske, do gerilskih akcija u Alpima, a zatim i života u siromaštvu.

Široj publici u Srbiji njegovo ime približio je film "Montevideo, Bog te video" Dragana Bjelogrlića, koji je oživeo duh reprezentacije iz 1930. godine. Ipak, Bekova životna priča zaslužuje da se pamti i zbog svega što je uradio van fudbalskog terena.

Danas, 29. oktobra, navršava se 117 godina od rođenja Ivice Beka - čoveka koji je imao život kakav bi teško mogao da izmisli i najbolji scenarista.