Počinju pripreme za velike novembarske slave: Sveštenik dolazi u kuću, a domaćini moraju da spreme ovo
- Sveštenik dolazi u dom radi osvećenja slavske vodice, a domaćini treba da pripreme sto, vodu, ulje, bosiljak, sveću i ikonu slave.
- Novčani prilog nije obavezan, a u praksi se često daje oko 1.000 dinara, u zavisnosti od mogućnosti porodice i parohijske prakse.
Novembar je jedan od najvažnijih meseci u srpskom pravoslavnom kalendaru, a sa njim stižu i velike krsne slave koje okupljaju porodice, rodbinu i prijatelje oko slavske trpeze. Domaćini se već uveliko pripremaju za slavlje, nabavljaju namirnice, planiraju gozbe i razmišljaju o slavskom kolaču, žitu i sveći, ali jedan od najvažnijih običaja koji prethodi slavi jeste dolazak sveštenika u dom radi osvećenja slavske vodice.
U pojedinim parohijama sveštenici su već počeli da obilaze domove svojih vernika i obavljaju ovaj važan obred. Reč je o dugoj pravoslavnoj tradiciji koja prethodi proslavi krsne slave, a osvećena vodica koristi se za pripremu slavskog kolača, odnosno mešenje slavskog hleba, koji zauzima centralno mesto na slavskom stolu.
Sveštenik dolazi u kuću, a evo kako domaćini treba da se pripreme
Prema crkvenom običaju, sveštenik dolazi u dom domaćina kako bi uz molitvu osveštao vodu. Ovom obredu prisustvuju ukućani, a domaćini bi trebalo da pripreme sto na kome će se obaviti osvećenje.
Na stolu se obično nalaze posuda sa čistom vodom, čaša ili flaša sa uljem, bosiljak, sveća i ikona krsne slave, ukoliko je porodica poseduje. U zavisnosti od lokalne parohijske prakse, sveštenik može dati i dodatna uputstva o pripremi.
Tokom obreda čitaju se molitve, a sveštenik osvećuje vodu koju porodica potom čuva i koristi prilikom pripreme slavskog kolača. Ovaj čin nije samo priprema za slavsku trpezu već i prilika da se porodica pomoli za zdravlje, mir, napredak i blagostanje.
Važno je da domaćini znaju da osvećenje vodice nije puka formalnost niti običaj koji se obavlja samo zbog predstojećeg slavlja. Njegova suština je u molitvi, blagoslovu doma i duhovnoj pripremi porodice za praznik.
Koliko domaćini daju svešteniku za osvećenje vodice?
Jedno od pitanja koje se često postavlja uoči slava jeste i da li se svešteniku prilikom dolaska u kuću daje novac.
U mnogim domaćinstvima ustalio se običaj da domaćini svešteniku daju novčani prilog nakon obavljenog obreda. Iznos nije jedinstveno propisan i ne postoji obavezan iznos koji svaki vernik mora da izdvoji.
U praksi se kao uobičajen prilog u mnogim domaćinstvima pominje oko 1.000 dinara, mada to zavisi od mogućnosti porodice, lokalne parohijske prakse i dogovora sa sveštenikom. Važno je naglasiti da prilog predstavlja dobrovoljni dar, a ne uslov za obavljanje verskog obreda.
Osvećena vodica važna je za mešenje slavskog kolača
Nakon što sveštenik osvešta vodu, domaćini je čuvaju do dana slave. Njome se, prema običaju, zamesi slavski kolač, koji se priprema od brašna, kvasca, vode i drugih sastojaka, uz posebnu pažnju i poštovanje tradicije.
Slavski kolač simbolizuje Hrista kao hleb života, a njegovo ukrašavanje ima posebno mesto u pripremama. Na njemu se najčešće nalaze ukrasi od testa, poput krsta, pečata sa slovima IS HS NI KA, kao i drugi tradicionalni motivi.
Uz kolač se priprema i slavska sveća, koja se pali na dan slave, dok se slavsko žito, odnosno koljivo, sprema u čast svetitelja i kao simbol vaskrsenja i večnog života.
Prema običaju, slavski kolač se na dan slave nosi u crkvu ili se u domu obavlja obred osvećenja i lomljenja kolača sa sveštenikom, u skladu sa praksom parohije.
Novembar donosi neke od najvećih srpskih slava
Tokom novembra veliki broj porodica obeležava svoje krsne slave. Među najpoznatijim praznicima su Mitrovdan, koji se slavi 8. novembra, Aranđelovdan 21. novembra, kao i Mratindan 24. novembra.
Posebno mesto zauzima i Vavedenje Presvete Bogorodice, koje se obeležava 4. decembra po novom kalendaru, a za mnoge porodice predstavlja važan dan okupljanja i praznovanja.
