Najnovije vesti

SPECIJAL KURIRA PROBOJ  SOLUNSKOG FRONTA! NA DANAŠNJI DAN POČELA KLJUČNA OFANZIVA ZA KRAJ VELIKOG RATA: Srbi gaze sve redom
Foto: Istorijski muzej Srbije

Munjevito

SPECIJAL KURIRA PROBOJ SOLUNSKOG FRONTA! NA DANAŠNJI DAN POČELA KLJUČNA OFANZIVA ZA KRAJ VELIKOG RATA: Srbi gaze sve redom

Specijal

Junaci s Francuzima razbijaju bugarsko-nemačke snage i po 40 km dnevno te 1918. nadiru kroz Srbiju

Kada je u 5.30 tog 15. septembra 1918. krenuo juriš srpskih i francuskih vojnika na bugarsko-nemačke položaje u Makedoniji, malo ko je verovao da je Prvom svetskom ratu kraj blizu. Munjevito je probijen Solunski front, Srbi su nezaustavljivo oslobađali otadžbinu, Bugarska je slomljena, Centralne sile su padale kao domine.

foto: Kurir

A taj Solunski front zamalo da bude ugašen jer se još od srpskog osvajanja Kajmakčalana 1916. praktično sedelo u rovovima. Situaciju pogoršava izlazak Rusije iz rata posle Oktobarske revolucije, kad Centralne sile postaju brojnije od Antante, te im Britanci i Amerikanci nude mir. Ali Nemačka pokreće ofanzivu na Zapadnom frontu, zbog koje odvlači snage s Balkana, ali i na kojoj će se slomiti.

general luj Franš d‘Epere glavnokomandujući savezničkih snaga na Solunskom frontu
general luj Franš d‘Epere glavnokomandujući savezničkih snaga na Solunskom frontufoto: Profimedia

Istovremeno, juna 1918. na čelo savezničke vojske u Solunu dolazi general Luj Franš d‘Epere, od koga zvanični Pariz, krišom od Britanije i Italije, traži plan za ofanzivu, a on ga nalazi kod Srba. Italijani na ofanzivu pristaju tek 9, a Britanci 11. septembra.

vojvoda Živojin Mišić načelnik Vrhovnog štaba  srpske vojske, zapovest  od 13. septembra 1918.
vojvoda Živojin Mišić načelnik Vrhovnog štaba srpske vojske, zapovest od 13. septembra 1918.foto: Istorijski Muzej Srbije

Artiljerija već 14. septembra tuče kao uvertira za napad koji sutradan izvodi srpska Druga armija uz pomoć Francuza. Krenulo je s vrleti Moglenskog odseka, padaju bombe i mrtvi niz strme padine za Veternik, Dobro polje, Sokol, Kozjak... i put ka Vardaru. Osvojeno je 11 km prvih linija bugarskih položaja - front je probijen! Sutradan je palo još 40 km, a već 21. septembra Srbi su u dolini Vardara. I nezaustavljivo jure dalje kroz otadžbinu, poderani, gotovo bez hrane, po kiši... po 40 km dnevno, ostavljajući Francuze daleko iza sebe. Bugarska kapitulirala već 30. septembra, Srbi ulaze u Beograd 1. novembra, Austrougarska se raspada, a Nemačka potpisuje primirje 11. novembra.

Ulazak regenta  Aleksandra u Beograd
Ulazak regenta Aleksandra u Beogradfoto: Istorijski Muzej Srbije

A Lojd Džordž, isti onaj koji je kao britanski premijer 1918. bio protiv ofanzive, godinama kasnije priznaće da je rat mogao da se okonča i 1916. samo da su napali Cetralne sile na balkanskom ratištu...

Napred,  u slavu ili  u smrt! Regent  Aleksandar  Karađorđević vrhovni komandant  srpske vojske
Napred, u slavu ili u smrt! Regent Aleksandar Karađorđević vrhovni komandant srpske vojskefoto: Istorijski Muzej Srbije

Raspored srpske vojske

DRUGA ARMIJA • front Sušica • Sokol, 5 divizija  

prvi ešelon

• Šumadijska divizija, front Sušica • Kamen (6,5 km), francuska 17. kolonijalna divizija Kamen- Testerasti, francuska 122. divizija Testerasti kamen • Sokol (3, 8 km)  

drugi ešelon • Timočka divizija iza 7. kolonijalne i Jugoslovenska iza 122. divizije

PRVA ARMIJA • front Sokol • reka Lešnica (16,5 km), 3 divizije

prvi ešelon

• Drinska divizija, front Sokol • Gradešnica (11,5 km) i Dunavska divizija, front Gradešnica

• Lešnica (5 km)

drugi ešelon

• Moravska divizija, u centru

REZERVA

• Konjička divizija kod Tinskog preslapa

Kurir.rs/Jelena S.Spasić Foto: Istorijski Muzej Srbije

RAZMENA SADRŽAJA

Inicijalizacija u toku...