Najnovije vesti

SANACIJA OŠTEĆENJA: Manastir Žiča kod Kraljeva prepoznatljivu crvenu boju dobiće za dve-tri godine
Foto: Kurir/J.S.

Reč stručnjaka

SANACIJA OŠTEĆENJA: Manastir Žiča kod Kraljeva prepoznatljivu crvenu boju dobiće za dve-tri godine

Srbija

Zbog propisane konzervatorske metodologije rada, sprovođenja istraživačkih i ispitivačkih radova na dobijanju kvalitetnog krečnog maltera i bojenog sloja, provere tehnoloških karakteristika materijala, konstruktivne stabilizacije korpusa, a sve u cilju kvalitetnog i dugoročnog rešenja tehničke zaštite i očuvanja spomenika kulture, na puni sjaj manastira Žiča kod Kraljeva čekaće se još neko vreme.

Po rečima Snežane Jejić, diplomirane inženjerke arhitekture u Republičkom zavodu za zaštitu spomenika kulture, koja rukovodi stručnim timom za zaštitu Žiče, po proceni konzervatora, izvođenje radova na manastiru može se očekivati 2023. godine, a Žiča bi prepoznatljivu crvenu boju mogla da dobije tek za dve do tri godine.

Manastir Žiča
foto: Kurir/J.S.

"Najznačajniji objekat manastirskog kompleksa, crkva Svetog Spasa je tokom istorije pretrpela velika oštećenja, rušenja, ali i obnove u više etapa. Poslednja velika obnova izvedena je 90-ih godina, koja je rezultirala današnjim izgledom hrama i njegovih, po ugledu na svetogorsku arhitekturu, crveno obojenih fasada. Tokom 2006. godine stručnjaci konzervatori su na fasadnim ravnima crkve uočili manja oštećenja maltera i sitne mrežaste pukotine u bojenom sloju, da bi posle razornog zemljotresa u Kraljevu 2010. godine, ta oštećenja postala veća, sa izrazitijim pukotinama i otpadanjem i odvajanjem malterske podloge", kaže Snežana Jejić za Kurir.

Manastir Žiča
foto: Kurir/J.S.

Ona dodaje da su sanacioni radovi na oštećenim delovima fasada počeli krajem 2018. godine, da bi tokom tih intervencija početkom 2019. stručnjaci utvrdili niz problematičnih elemenata i ukazali na neophodnost sistemske, celovite sanacije objekta.

U tom kontekstu krenulo se i u statičko rešavanje sanacije potpornog, ogradnog zida, što je od izuzetne važnosti za stabilnost čitavog platoa na kojem se nalazi hram.

Manastir Žiča
foto: Kurir/J.S.

"Potpunim uklanjanjem maltera sa hrama, 2020. godine, na pukotinama su instalirani osni dilatometri za osmatranje njihovog 'otvaranja', a u donjim zonama zidova geodetski reperi radi praćena sleganja objekta. Praćenje, odnosno očitavanje rezultata merenja treba da traje najmanje jednu do dve godine. Istovremeno su rađene i istražne sonde, provere temeljne zone i ranije izvedenih statičkih intervencija, sa ciljem da se dobiju relevantni podaci za izradu Projekta statičke sanacije objekta", objašnjava Snežana Jejić.

Manastir Žiča
foto: Kurir/J.S.

Sagovornica Kurira ističe da je pre godinu dana izvedena čitava operacija pripreme gašenog kreča visokog kvaliteta, s obzirom da se malterisanje fasada Žiče planira tehnikom drevnih majstora u krečnom malteru spravljenom po staroj tehnologiji.

"Po uputstvu stručnjaka fizičko - hemijske laboratorije RZZSK, majstor iz okoline Novog Pazara, koji se krečarskim zanatom bavi više od 40 godina, odabrao je čist krečnjački kamen iz majdana, složio u tradicionalno izgrađenu peć i na stari zanatski način izvršio pečenje kamena, za koje su korišćena isključivo suva drva bukve, javora i čama. Pečeni kreč je gašen i nakon potrebnog vremena transportovan u manastir u pripremljene jame za skladištenje i starenje kreča. Da bi se ovaj kreč primenio za malterisanje žičkih fasada, potrebno je da odleži što duže, poželjno dve do tru godine", navodi Snežana Jejić.

Manastir Žiča
foto: Kurir/J.S.

Ona dodaje da su tokom septembra i oktobra ove godine planirane dalje aktivnosti na definisanju strukture novog maltera, odnosno spravljanje probnih uzoraka koji će se ispitivati, a probne uzorke potrebno je pratiti najmanje godinu dana u sva četiri godišnja doba kako bi se izveli zaključci i odabrali najbolji.

Manastir Žiča
foto: Kurir/J.S.

Takođe, u toku su i aktivnosti na istraživanju originalnih ostataka crvene boje na pojedinim spomenicima iz srednjeg veka, kao i prikupljanje i ispitivanje prirodnih komponenti za sastav bojenog maltera. Cilj jeste da se utvrdi i dobije crvena boja kakvu je originalno imala fasada Žičkog hrama.

Kurir.rs/J. S.

Prijavite se na newsletter.

Svakog dana besplatan pregled vesti na vaš e-mail.

* Obavezna polja

RAZMENA SADRŽAJA

Inicijalizacija u toku...
track