RUSKI DATA CENTRI POVEZANI SA FARMAMA BOTOVA? Korisnici Tvitera tvrde da je odjednom manje agresivnih propagandnih objava: "Šta se ovo dešava?" (VIDEO)
- Korisnici mreže X tvrde da je nakon ukrajinskih napada na ruske data centre naglo opao broj agresivnih komentara, provokacija i bot naloga.
- Posebno se pominje manja aktivnost proruskih i MAGA naloga, a deo korisnika to povezuje sa padom saobraćaja iz Jandeksove mreže.
Korisnici društvene mreže X, nekadašnjeg Tvitera, poslednjih dana prijavljuju neobičnu promenu. Tvrde da je na platformi odjednom znatno manje agresivnih političkih komentara, provokacija i naloga koji neprestano ponavljaju iste poruke.
Sve je počelo nakon ukrajinskih napada na ruske data centre, zbog čega se internetom proširila teorija da su mnogi od tih naloga zapravo bili povezani sa Rusijom.
Posebnu pažnju privukle su tvrdnje o smanjenoj aktivnosti takozvanih MAGA botova, odnosno naloga koji masovno promovišu američkog predsednika Donalda Trampa i njegov politički pokret. Pojedini korisnici prijavljuju i manje aktivnosti naloga koji podržavaju milijardera Ilona Maska, vlasnika platforme X.
Najviše je prema tvrdnjama, nestalo botova koji su promovisali rusku agresiju na Ukrajinu.
Ono što je počelo kao zapažanje korisnika ubrzo je preraslo u međunarodnu raspravu, a o neobičnoj podudarnosti već izveštavaju Euronews, BBC, Independent i drugi svetski mediji.
Sve je počelo napadima na ruske data centre
Ukrajinski dronovi su između 8. i 11. oktobra izveli seriju napada na tri data centra ruske tehnološke kompanije Jandeks, koju često nazivaju ruskim Guglom.
Prvi napad pogodio je objekat u Sasovu, u Rjazanjskoj oblasti, gde su se nalazili i moćni računari korišćeni za razvoj veštačke inteligencije. Usledili su udari na infrastrukturu u Kaluškoj i Vladimirskoj oblasti.
Napadi su izazvali ozbiljne tehničke probleme, a pojedini objekti morali su potpuno da obustave rad.
Ubrzo se pojavila još jedna zanimljiva informacija. Podaci kompanije Cloudflare, koja prati internet saobraćaj širom sveta, pokazali su ogroman pad automatizovanog saobraćaja iz mreže Jandeksa.
Prema pojedinim analizama, taj pad dostigao je približno 94 odsto u odnosu na raniji nivo.
Upravo tada korisnici Tvitera počeli su da primećuju nešto što nisu očekivali.
"Gde su nestali svi ti botovi?"
Na društvenoj mreži X počele su da se pojavljuju objave korisnika koji tvrde da su njihove vremenske linije postale znatno mirnije.
Prema njihovim zapažanjima, smanjio se broj agresivnih odgovora, političkih provokacija i komentara koji izgledaju kao da ih automatski objavljuju računarski programi.
Posebno su se izdvojile tvrdnje američkih korisnika koji smatraju da je opala aktivnost naloga povezanih sa pokretom MAGA, ali i onih koji neprestano promovišu Rusiju njegove političke stavove.
Pojedini korisnici otišli su korak dalje i počeli da sprovode svojevrsne eksperimente.
Kako piše britanski Independent, na Tviteru se proširio trend nazvan "bot test". Korisnici namerno objavljuju političke stavove koji su ranije izazivali veliki broj neprijateljskih komentara, pokušavajući da ustanove da li će se isti nalozi ponovo pojaviti.
Neki tvrde da je broj takvih reakcija sada znatno manji.
Odatle se razvila teorija da je deo naloga koji su godinama učestvovali u američkim političkim raspravama koristio rusku internet infrastrukturu.
Drugim rečima, korisnici se pitaju da li su ukrajinski dronovi, osim ruskih servera, slučajno pogodili i deo mreže koja je širila političku propagandu protiv Zapada.
Slične tvrdnje stižu iz Nemačke, Britanije i Kanade
Zanimljivo je da se priča nije zadržala samo na američkim korisnicima.
Prema pisanju Euronewsa, slična zapažanja pojavila su se i u Nemačkoj, gde korisnici tvrde da je smanjena aktivnost naloga koji podržavaju desničarsku Alternativu za Nemačku (AfD).
Na ovu podudarnost osvrnuo se i češki poslanik Evropskog parlamenta Tomaš Zdehovski.
"Ako se potvrdi, ovo je veoma indikativno: ruski data centri su pogođeni, a aktivnost na internetu oko AfD-a iznenada je naglo opala", napisao je on na Tviteru.
Slične tvrdnje pojavile su se u Velikoj Britaniji, gde pojedini korisnici govore o manjoj aktivnosti naloga koji podržavaju stranku Reform UK.
Čak su i u Kanadi korisnici društvenih mreža počeli da komentarišu navodni nestanak dela naloga koji promovišu separatizam u provinciji Alberta.
Zajedničko svim ovim zapažanjima jeste to što se odnose na političke pokrete čije poruke često odgovaraju interesima Moskve, naročito kada je reč o protivljenju pomoći Ukrajini, kritikama NATO-a i produbljivanju političkih podela na Zapadu.
To, naravno, ne znači da su svi nalozi koji podržavaju ove pokrete ruski botovi, već da korisnici sumnjaju da je deo njihove internet popularnosti bio veštački pojačavan.
Oglasio se i Zelenski: "Manje mržnje i podela"
Čitava priča stigla je i do ukrajinskog predsednika Volodimira Zelenskog.
On je 12. oktobra izjavio da je nakon napada na ruske data centre primetno manje neprijateljstva na društvenim mrežama.
Prema njegovoj oceni, na internetu sada ima manje mržnje, manje podela i manje provokacija, što je povezao sa smanjenom aktivnošću botova.
Njegova izjava dodatno je podstakla međunarodnu raspravu o tome koliko ruska infrastruktura može biti povezana sa političkim sadržajem koji svakodnevno vide milioni ljudi širom sveta.
Ruske operacije uticaja na društvenim mrežama nisu nova pojava.
Američke vlasti su još 2024. godine objavile da su razbile mrežu od 968 lažnih naloga na Tviteru, za koju su tvrdile da je povezana sa ruskim državnim strukturama i korišćena za širenje propagande.
Zbog toga mnogi korisnici smatraju da najnovija zapažanja nisu slučajnost.
(Kurir.rs/Autor: Aleksandar Vulić/Izvori: TheIndependent/Euronews)
